Toksykologia 7-S5-7-04
Wykład (WYK) Semestr zimowy 2023/2024

1. Toksykologia. Tom 1, Podstawy toksykologii ogólnej i toksykologia narządowa, red. Kamil Jurowski, Wojciech Piekoszewski, PZWL, Warszawa 2020

2. Toksykologia. Tom 2. Toksykologia szczegółowa i stosowana, red. Kamil Jurowski, Wojciech Piekoszewski, PZWL, Warszawa 2020

3. Toksykologia współczesna, pod red. Witolda Seńczuka, Warszawa, PZWL, 2020

4. Podstawy toksykologii. Kompendium dla studentów szkół wyższych, pod red. Jerzego K. Piotrowskiego, PWN, Warszawa 2017

Zna podstawowe pojęcia związane z toksykologią. Zna procesy i mechanizmy, jakim podlega ksenonbiotyk w organizmie oraz czynniki endogenne i egzogenne modyfikujące aktywność enzymów metabolizujących ksenobiotyki. D.W24. D.W21., D.W 22.

Potrafi przewidywać kierunek i siłę działania toksycznego w zależności od jego budowy chemicznej i dróg podania i narażenia, scharakteryzować biotransformację wybranych grup ksenobiotyków w organizmie i ocenić jej znaczenie w detoksykacji ksenobiotyków D.U19., D.U20. D.W 22, D.W23.

Zna zagadnienia związane z rodzajem narażenia na trucizny (toksyczność ostra, przewlekła, efekty odległe). D.W23.

Zna i potrafi wyjaśnić interakcje leków w fazie farmakokinetycznej, farmakodynamicznej oraz określić sposoby zapobiegania tym interakcjom. D.W7. D.U10, D.U14.

Rozumie zagadnienia związane z toksykologią szczegółową, w tym toksyczne działanie wybranych leków i substancji uzależniających, metali, związków nieorganicznych i organicznych w tym alkoholi, pestycydów i tworzyw sztucznych oraz zna zasady postępowania w zatruciach. D.U19., D.U20. D.W 22., DW23., D.W25.

Umie przeprowadzić izolację trucizn z materiału biologicznego i wybrać odpowiednią metodę ich detekcji oraz. przeprowadzać ocenę narażenia na podstawie analizy toksykologicznej w materiale biologicznym. D.U21., DU22.

Zna zasady planowania i metodykę badań toksykologicznych wymaganych w procesie poszukiwania i rejestracji nowych leków. D.W27, D.W28.

Zna problematykę dotyczącą obecności substancji dodatkowych w żywności, zanieczyszczeń żywności oraz niewłaściwej jakości wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, a także żywności wzbogaconej i suplementów diety. D.W32. D.W33., D.U27

Potrafi wyjaśniać przyczyny i skutki interakcji między lekami oraz lekami a żywnością oraz suplementami diety, a także udzielać informacji pacjentom w tym zakresie. D.W35., D.U29., D.U30., D.U31.

Zna zagrożenia i konsekwencje zdrowotne związane z zanieczyszczeniem środowiska naturalnego (toksykologia środowiskowa) i środowiska pracy (toksykologia środowiska pracy) oraz zna i rozumie zasady monitoringu powietrza i monitoringu biologicznego. Potrafi samodzielnie korzystać ze źródeł informacji dotyczących toksyczności ksenobiotyków i wytycznych do oceny narażenia i ryzyka zdrowotnego. D.W26., D.W29., D.U18.

Egzamin pisemny w formie stacjonarnej (zaliczenie od 60%)

Tematyka wykładów:

Rys historyczny. Cele i zadania toksykologii w ochronie zdrowia i środowiska. Toksykologia jako multidyscyplinarna dziedzina wiedzy. Podstawowe pojęcia z zakresu toksykologii.

Czynniki warunkujące toksyczność ksenobiotyków.

Losy trucizn w organizmie (wchłanianie, transport, biotransformacja, kumulacja, wydalanie).

Mechanizmy działania toksycznego wybranych substancji chemicznych.

Biochemiczne przemiany wybranych toksyn.

Analiza toksykologiczna: zasady doboru i poboru materiału do badań (materiał biologiczny i inne próbki).

Metody jakościowe i ilościowe detekcji substancji toksycznych.

Diagnostyka zatruć, zasady postępowania w zatruciach. Odtrutki swoiste.

Działania niepożądane wybranych leków.

Interakcje toksykologiczne.

Działanie odległe substancji chemicznych.

Metody alternatywne oceny bezpieczeństwa ksenobiotyków.

Ocena toksyczności substancji chemicznych. Badania toksykologiczne wymagane do rejestracji leków.

Toksykologia środowiskowa. Monitoring środowiskowy.

Toksykologia przemysłowa – biomarkery i choroby zawodowe.

Wykład multimedialny