Uniwersytet Opolski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Metodologia badań politologicznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 12.01.D2.MBP
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Metodologia badań politologicznych
Jednostka: Instytut Nauk o Polityce i Administracji
Grupy: Plan zajęć I Politologia magisterskie - semestr 1 (2025/26-Z)
Plan zajęć I Stosunki międzynarodowe magisterskie - semestr 1 (2025/26-Z)
Punkty ECTS i inne: 7.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom studiów:

studia drugiego stopnia

Kierunek studiów:

Politologia / Stosunki Międzynarodowe

Semestr, w którym realizowany jest przedmiot:

I

Profil kształcenia:

ogólnoakademicki

Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

Realizowany w sali

Wymagania:

brak

Literatura uzupełniająca:

Shively W. P., Sztuka prowadzenia badań politologicznych, Poznań 2001.

Nakład pracy studenta:

Udział w zajęciach dydaktycznych określonych

w harmonogramie studiów 60 h

Kontakt bezpośredni 4 h

Zaliczenie zajęć 16 h

Przygotowanie studenta do zajęć 48 h

Przygotowanie studenta do zaliczenia/egzaminu 47 h

Założenia:

Przedmiot „Metodologia badań politologicznych” stanowi wprowadzenie do samodzielnego uprawiania refleksji naukowej w zakresie nauk o polityce i administracji. Jego podstawowym założeniem jest rozwijanie kompetencji metodologicznych, analitycznych i koncepcyjnych, które są niezbędne do prowadzenia badań naukowych oraz do przygotowania pracy magisterskiej. Kurs ma charakter proseminaryjny – łączy elementy teoretyczne z praktycznym kształceniem warsztatu badacza.

Skrócony opis:

Przedmiot „Metodologia badań politologicznych” ma charakter proseminaryjny i stanowi wprowadzenie do warsztatu badawczego politologa. Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawowymi zasadami, metodami i narzędziami badawczymi stosowanymi w naukach o polityce i administracji. Zajęcia rozwijają umiejętność formułowania problemów badawczych, hipotez oraz doboru adekwatnych metod i technik analizy danych.

Pełny opis:

Przedmiot „Metodologia badań politologicznych” ma charakter proseminaryjny i stanowi wprowadzenie do warsztatu badawczego politologa. Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawowymi zasadami, metodami i narzędziami badawczymi stosowanymi w naukach o polityce i administracji. Zajęcia rozwijają umiejętność formułowania problemów badawczych, hipotez oraz doboru adekwatnych metod i technik analizy danych.

Kurs łączy elementy wykładu i warsztatu badawczego – studenci nie tylko poznają teoretyczne podstawy metodologii, lecz także praktycznie je stosują, przygotowując konspekt hipotetycznej pracy magisterskiej. W toku zajęć opracowują temat i cel pracy, definiują problem badawczy, formułują pytania i hipotezy, dobierają metody, źródła oraz planują strukturę przyszłego opracowania.

W ramach kursu omawiane są różne podejścia metodologiczne stosowane w politologii, w tym zarówno tradycyjne metody jakościowe (analiza instytucjonalna, case study, analiza dyskursu), jak i ilościowe (badania opinii publicznej, analiza danych statystycznych). Szczególny nacisk położony jest na rozumienie zależności między doborem metody a charakterem problemu badawczego oraz na krytyczną refleksję nad wiarygodnością i etyką badań naukowych.

Przedmiot ma charakter teoretyczno-praktyczny – jego celem jest przygotowanie studentów do samodzielnego planowania i prowadzenia badań naukowych w zakresie nauk politycznych oraz świadomego posługiwania się narzędziami analizy polityki, instytucji i procesów społecznych. Uczestnicy kursu zdobywają kompetencje niezbędne do przygotowania pracy magisterskiej, publikacji naukowej lub raportu badawczego.

Treści programowe:

Podstawowe założenia metodologiczne nauk społecznych i ich

konsekwencje: naturalizm i antynaturalizm

Kryteria naukowości

Najważniejsze paradygmaty w politologii: interpretacjonizm,

behawioralizm, instytucjonalizm, funkcjonalizm

Najważniejsze metody i podejścia badawcze: metoda decyzyjna,

komparatystyka, podejście hisotryczne analiza dyskursu, kwestionariusz

ankiety, analiza danych zastanych

Pojęcia i ich znaczenie metodologiczna

Problem badawczy, hipoteza, struktura pracy

Dobór materiałów do pracy, kwerenda biblioteczna

Literatura:

Chodubski A., Wstęp do badań politologicznych, Gdańsk 2011

Johnson J. B. i in., Metody badawcze w naukach politycznych, Warszawa

2010

Krauz-Mozer B., Teorie polityki. Założenia metodologiczne, Warszawa

2005

Łuszczyński A., Podstawy metodologiczne badań politologicznych,

Rzeszów 2005

Marsh D., Stoker G. (red.), Teorie i metody w naukach politycznych,

Kraków 2006

Nachmias D., Franfort-Nachmias CH., Metody badań społecznych,

Poznań 2001

Surmaczyński M., Podstawowe problemy nauk społęczno-politycznych,

Wrocław 2010

Efekty uczenia się:

W_01 Trafnie rozpoznaje różne pola badań politologicznych i w ich kontekście

charakteryzuje możliwe problematyki pracy dyplomowej.

W_02 Prawidłowo wyjaśnia problem badawczy i hipotezy oraz przedstawia temat hipotetycznej pracy dyplomowej..

W_03 Identyfikuje najważniejsze paradygmaty w politologii z metodami badań z zakresu nauki o polityce.

W_04 Prawidłowo nazywa i opisuje najważniejsze metody z zakresu politologii

UMIEJĘTNOŚCI

U_01 Potrafi konstruować strukturę pracy dyplomowej i ustalać jej kryteria.

U_02 Potrafi dobrać i zastosować założenie różnych paradygmatów do konkretnej

problematyki

U_03 Potrafi prawidłowo sformułować problem badawczy, hipotezę oraz temat pracy dyplomowej.

U_04

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

K_01 Konstruktywnie dyskutuje nad alternatywnymi propozycjami, zarówno

swoimi, jak i innych, zachowując otwartość na różne perspektywy.

K_02 Samodzielnie pracuje nad sposobami rozwiązań postawionych problemów.

K_03 Angażuje się w pracę nad długoterminowym rozwojem projektu,

wykorzystując rozproszenie elementy z danej problematyki.

Metody i kryteria oceniania:

Studenci mają za zadanie przygotowanie konspektu hipotetycznej pracy magisterskiej. Jej kolejne etapy są omawiane na zajęciach wraz z analizą teoretyczno-metodologiczną dokonywaną przez prowadzącego.

Komponenty składające się na ocenę koncową:

Aktywność i udział w dyskusjach: 30%

Prezentacja konspektu: 30%

Konspekt i jego formalna ocena: 40%

Kryteria ocen:

5,0 – wiedza i analiza na poziomie bardzo wysokim, samodzielność w interpretacji;

4,5 – bardzo dobra znajomość materiału, niewielkie braki;

4,0 – dobra znajomość tematu;

3,5 – podstawowa wiedza, poprawne rozumienie;

3,0 – minimalny poziom zaliczenia;

2,0 – brak podstawowej wiedzy lub niezaliczenie zadań.

Praktyki zawodowe:

-

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/2024" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-29
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Grzegorz Haber, Marek Mazurkiewicz
Prowadzący grup: Kamil Minkner, Lech Rubisz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Warsztaty - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/2025" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-02-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Geisler, Kamil Minkner, Magdalena Ozimek-Hanslik, Lech Rubisz
Prowadzący grup: Kamil Minkner, Lech Rubisz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Warsztaty - Zaliczenie na ocenę
Założenia:

Przedmiot spełnia funkcję metodologicznego przygotowania do seminarium magisterskiego, a realizowany jest w formule wykładowo-warsztatowej (30 g proseminarium + 30 g warsztaty). Zważywszy na fakt, że studiujący na II stopniu politologię i stosunki międzynarodowe ukończyli różne kierunki studiów licencjackich niezbędne staje się dostarczenie metodologicznej wiedzy i kształtowanie umiejętności niezbędnych w przygotowaniu projektu magisterskiego adekwatnego do kierunku studiów oraz dyscypliny nauki o polityce i administracji. Na podstawie wiedzy przekazanej w formie wykładu oraz przeprowadzanej indywidualnie ze wszystkim uczestnikami dyskusji przygotowują oni projekt ewentualnej pracy magisterskiej w formie konspektu analogicznego do wstępu tej pracy. Ewentualnej, bowiem projekt proseminaryjny nie jest zobowiązujący dla przyszłego seminarzysty, ani przyszłego promotora. Zatem głównym celem przedmiotu nie jest przygotowanie projektu pracy magisterskiej, lecz na podstawie wiedzy teoretyczno-metodologicznej zdobycie umiejętności przygotowania takiego projektu.

Skrócony opis:

W formie wykładowej, połączonej z aktywnym uczestnictwem (pytania i wyjaśnienia) przekazywana jest wiedza o najważniejszych kwestiach teoretyczno-metodologicznych nauk o polityce i administracji, począwszy od rozróżnienia wiedzy naukowej od wiedzy potocznej, publicystyki od nauk politycznych, poprzez genezę nauk politycznych ich przedmiot oraz multidyscyplinarny charakter, a skończywszy na regułach formułowania problemu badawczego (obiektu i przedmiotu badań), tez i hipotez, wyboru perspektywy i metod badań. W oparciu o tę wiedzę każdy uczestnik zajęć w kolejności zgłoszeń (2-3 osoby na poszczególne zajęcia) przygotowuje własną koncepcję ewentualnego tematu, która jest weryfikowana i rozbudowywana w dyskusji z prowadzącym oraz uczestnikami zajęć. Finałem jest przygotowanie pisemnego konspektu na koniec semestru.

Pełny opis:

Tematy, zagadnienia:

- Wiedza naukowa i wiedza potoczna, funkcje nauki, instytucjonalizacja nauki w Polsce i innych krajach.

- Geneza nauk politycznych jako dyscypliny oraz jej relacje z innymi naukami społecznymi i humanistycznymi, interdyscyplinarność i multidyscyplinarność.

- metodologia i teoria nauk jako nauka o nauce.

- Problem neutralności i obiektywizmu w procesie poznania naukowego: podmiot, metoda, przedmiot, cel.

- prawda i teoria w nauce – procedura falsyfikacji, prawdoupodobnienie i generalizacja w naukach politycznych – procedura intersubiektywnego uzgodnienia.

- Temat i tytuł pracy, obiekt i przedmiot badania, problem badawczy, teza i hipoteza.

- Perspektywy (podejścia) badawcze oraz metodologie w naukach politycznych.

- Typy struktury pracy magisterskiej – ich funkcjonalność wobec problemu badawczego

- Rodzaje źródeł i narzędzi badawczych.

Literatura:

Rubisz L., Neutralność jako kryterium naukowości politologii, [w:] Podejścia badawcze i metodologie w nauce o polityce, red. B. Krauz-Mozer, P. Ścigaj, Seria Wydawnicza Uniwersytetu Jagiellońskiego Societas, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2013, s. 163-185.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/2026" (w trakcie)

Okres: 2025-10-01 - 2026-02-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Ozimek-Hanslik, Lech Rubisz, Filip Tereszkiewicz
Prowadzący grup: Lech Rubisz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Warsztaty - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Opolski.
pl. Kopernika 11a, 45-040 Opole https://uni.opole.pl kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.2.0.0-11 (2025-12-17)