Uniwersytet Opolski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Psychologia różnic indywidualnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2.5-PSROZNIC Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Psychologia różnic indywidualnych
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Literatura uzupełniająca:

• Asbury, K., Plomin, R. (2015). Geny i edukacja. Wydawnictwo Naukowe PWN.

• Ciarkowska W., Oniszczenko W. (2008). Szkice z psychologii różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Nau-kowe Scholar.

• Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki ba-dań. W: L. Wołoszynowa (red.). Materiały do nauczania psychologii (s. III, T.3, s. 307-345).Warszawa: PWN (dostęp-ne u Prowadzącej lub w czytelni).

• Eysenck, M.W. (2006). Teorie lęku i wykonywanie zadań poznawczych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (87-100). Gdańsk: GWP.

• Eysenck, M., W. i Fajkowska, M., (2009). Teoria efektywności przetwarzania informacji i jej rozwój. W: M. Fajkow-ska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje. (s. 138 –157). Warszawa: SCHOLAR.

• Fajkowska, M., Krejtz, I. (2007). Temperament, lęk i uwagowe przetwarzanie informacji emocjonalnych. W: M. Faj-kowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (45-62). Gdańsk: GWP.

• Garnder, H., Kornhaber M. i Wake, W. (2001). Inteligencja. Wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

• Jonassen, H., D., i Grabowski, L., B. (1993). Handbook of Individual Differences, Learning, and Instruction. Hillsdale, New Jersey, Hove and London: Lawrence Erlbaum Associates. (Wybrane zagadnienia, literatura dostępna u Prowa-dzącej i wykorzystana w ramach prezentacji do zajęć).

• Korzeń, R. (2006). Nowa charakterystyka psychometryczna Inwentarza Oceny Płci Psychologicznej (IPP). Studia Psy-chologica, 6, 37-50.

• Kuśnierz, C., Rogowska, A., Pavlova, I. (2020). Examining Gender Differences, Personality Traits, Academic Perfor-mance, and Motivation in Ukrainian and Polish Students of Physical Education: A Cross-Cultural Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 17(16), 5729. doi: 10.3390/ijerph17165729

• Lipińska-Grobelny, A., & Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psychologiczny, 54, 179-192.

• Leźnicka, K., Starkowska, A., Tomaczak, M., Cięszczyk, P., Białecka, M., Ligocka, M., Żmijewski, P., Pawlak, M. (2017). Temperament as a modulating factor of pain sensitivity in combat sport athletes. Physiology & Behavior, 180, 131-136.

• Marszał-Wiśniewska, M., Klonowicz T., Fajkowska-Stanik, M. (red.) (2003). Psychologia różnic indywidualnych. Wy-brane zagadnienia. Gdańsk: GWP.

• Marszał-Wiśniewska, M., Strelau, J. (2011). Uwikłany temper mant. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

• Matczak A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: PAN.

• Matczak, A. (2001). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. (T -2, s. 761-782). Gdańsk: GWP.

• Mitchell, K. J. (2018). Innate: How the wiring of our brains shapes who we are. Princeton University Press.

• Nosal, S., C. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN (rozdział o stylach).

• Nosal, S., C. (1985). Category width: cognitive preferences and data processing: a theoretical analysis. Polish Psycho-logical Bulletin, 16(4), 235 – 244.

• Nęcka, E. (2000). Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji. Kraków: Universitas.

• Nęcka, E. (2009). Inteligencja jest procesem. W: J. Kozielecki (red.) Nowe idee w psychologii (s. 21-39). Gdańsk: GWP.

• Rogowska, A. (2015). Synaesthesia and individual differences. Cambridge: CUP.

• Rogowska, A. M., Dolega, D. (2020). Investigating the relationship between spiritual transcendence, personal religiosity, and mental health in Roman Catholic clergy and nuns. Psychology of Religion and Spirituality. doi: 10.1037/rel0000389

• Rogowska, A., Tofel, M., Zmaczyńska-Witek, B., & Kardasz, Z. (2020). The Relationship of Number of Sexual Partners with Personality Traits, Age, Gender and Sexual Identification. Psychology & Sexuali-ty. doi: 10.1080/19419899.2020.1752786.

• Rogowska, A. (2020). Personality differences between academic team sport players and physical education undergrad-uate students. Physical Education of Students, 24(1), 55-62. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0107

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: PWN.

• Starkowska, A., Tyburski, E., Kucharska-Mazur, J. Mak, M., Samochowiec, J. (2020). Assessing self-reported clinical high risk symptoms: The psychometric properties of the polish version of the prodromal questionnaire-brief and a pro-posal for an alternative approach to scoring. Early Interv Psychiatry. Doi: 10.1111/eip.13035.

• Strelau, J. (2009). Miejsce lęku w zbliżonych konstruktów w badaniach nad temperamentem. W: M. Fajkowska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje (s. 211–230). Warszawa: SCHOLAR.

• Szymura, B. i Kolańczyk, A. (2006). Wpływ lęku na przeszukiwanie pola uwagi. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wi-śniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (25-44). Gdańsk: GWP.

• Szymura, B. (2007). Temperament uwagi. Kraków: Wyd. Prac Naukowych UNIVERSITAS.

• Wilson, G. D., Gray, J. A., & Barrett, P. T. (1990). A factor analysis of the Gray-Wilson personality questionnai-re. Personality and Individual Differences, 11(10), 1037-1044.

• Zawadzki, B. (2002). Temperament – geny i środowisko. Gdańsk: GWP.

Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

- w zakresie wiedzy zapoznanie studenta z wybranymi teoriami temperamentu, cech osobowości oraz zdolności oraz wybrany-mi metodami ich pomiaru

- w zakresie umiejętności : posiada umiejętność przeprowadzenia diagnozy różnic indywidualnych (określonych cech tempera-mentu/osobowości/zdolności) wybranym narzędziem badawczym; potrafi wybrać narzędzie, przeprowadzić badanie, obliczyć wyniki i zinterpretować ich znaczenie w świetle wiedzy teoretycznej oraz danych z wywiadu z osobą badaną

- w zakresie kompetencji : wykazuje gotowość w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań badawczych w zakresie diagnozy różnic indywidualnych; angażuje się we współpracę i potrafi wykazać zaangażowanie w realizowanie takich badań psychologicznych; wykazuje świadomość w zakresie zasad etyki zawodowej w procesie diagnostycznym

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

A. Problematyka wykładu:

1. Wprowadzenie w problematykę Psychologii różnic indywidualnych: podstawowe definicje i kategorie stosowane w psy-chologii różnic indywidualnych, przedmiot badań, główne czynniki determinujące różnice indywidualne: dziedziczność i środowisko.

2. Zdolności i inteligencja – pojęcie inteligencji; różne podejścia do inteligencji: strukturalne, biologiczne i poznawcze; po-miar inteligencji oraz jej rola adaptacyjna w życiu codziennym, badania nad związkiem inteligencji z różnymi czynnikami (wykształcenie, ubóstwo, patologie, efektywność pracy).

3. Temperament - pojęcie temperamentu, rodzaje teorii temperamentu, kontekst historyczny: typologie starożytnych, typo-logie temperamentu: konstytucjonalne- Kretschmera, Sheldona, typologia układu nerwowego wg Pawłowa i Neopawłowi-ści; wybrane teorie temperamentu (Cloninger, Rothbart i Derryberry, Buss i Plomin, Gray, Zuckerman, Thomas i Chess, Strelau, Eliasz), środowiskowe i biologiczne uwarunkowania, stałość - zmienność, metody pomiaru temperamentu.

4. Wybrane koncepcje cechowe osobowości (teoria czynnikowa Cattella; Pięcioczynnikowy Model Osobowości; Biologiczna Teoria PEN Eysencka; temperament a osobowość, pomiar PEN, znaczenie różnic indywidualnych PEN w funkcjonowaniu poznawczym (pamięć robocza, mechanizmy uwagi).

5. Style poznawcze: pojęcie stylu poznawczego, przykłady i omówienie wybranych stylów: zależność vs niezależność od po-la, poczucie kontroli, impulsywność –refleksyjność, intuicyjność – racjonalność myślenia, typy umysłu wg Nosala.

B. Problematyka konwersatorium:

1. Wprowadzenie. Praca w grupach, opracowanie wraz z przykładami podstawowych kategorii służących do opisu różnic in-dywidualnych (pojęcie typu, cechy, wymiaru, stylu). Debata, problem „geny czy środowisko”

2. Temperament, dzieci. Podobieństwa i różnice we współczesnych koncepcjach temperamentu dzieci, opracowanie w gru-pach i omówienie na forum: Buss i Plomin / Thomas i Chess. Narzędzie pomiarowe Kwestionariusz Temperamentu EAS – ćwiczenia związane z wykorzystaniem kwestionariusza.

3.-5. Temperament, człowiek dorosły (Regulacyjna Teoria Temperamentu Strelau, usystematyzowanie teorii poprzez ćwicze-nia dotyczące regulacyjnych aspektów temperamentu. Studium przypadku. Diagnoza temperamentu – Kwestionariusz Formalnej Charakterystyki Zachowania (FCZ KT oraz FCZ KT(R)). Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obli-czania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza.

6. Wybrane koncepcje osobowości – Eysenck. Praca w grupach - omówienie teorii PEN Eyesncka głównie w odniesieniu do znaczenia różnic indywidualnych w funkcjonowaniu poznawczym, społecznym jednostek.. Kwestionariusz Osobowości Eysencka EPQ-R. Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwi-czenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza, omówienie Pięcioczynnikowego Model Osobowości (Big Five).Inwentarz osobowości NEO-FFI. Lista Przymiotnikowa ACL. Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obli-czania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza. Lęk ja-ko cecha (kwestionariusz STAI).

7. Style poznawcze. Definicja, charakterystyka wybranych stylów poznawczych poprzez studium przypadku, ćwiczenia gru-powe. Diagnoza stylów poznawczych, sposoby pomiaru. Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) Kogana. Zastosowanie I ćwiczenia w posługiwaniu się Testem.

8. Metody pomiaru różnic indywidualnych. Zastosowanie poznanych testów. Studium przypadku. Praca w grupach.

9.-12 /14 . Zastosowanie metod pomiaru różnic indywidualnych -prezentacje prac zaliczeniowych

Literatura:

• Brzozowski, P., Drwal, R.D. (1995 lub 2008). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adpactacja EPQ-R. War-szawa: PTP PTP – podręcznik

• Cyniak – Cieciura M. , Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). FCZ -KT(R )Formalna charakterystyka zachowania - kwestio-nariusz temperamentu w wersji zrewidowanej. Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Gough H, Heilbrun A. (2012) ACL Lista Przymiotnikowa ACL (podręcznik).

• Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowanie. Warszawa: SCHOLAR, SWPS

• Strelau, J. (2006). Psychologia różnic indywidualnych(wyd 2). Warszawa: WN SCHOLAR

• Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN

• Matczak, A. (1992). Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) J. Kagana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

• Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza - Struktura – Funkcje. Gdańsk: GWP.

• Strelau, J., Doliński D. (2008). Psychologia różnic indywidualnych. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Pod-ręcznik akademicki (rozd.9, s. 765 -846). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Osobowość jako zespół cech. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 525-561). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 684-721). Gdańsk: GWP

• Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.721-761). Gdańsk: GWP

• Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W:J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.761-782). Gdańsk: GWP

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: WN PWN

• Wrześniewski, K., Sosnowski, T. (2005). Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL). Polska adaptacja STAI. Podręcznik. Warszawa: Wydawnictwo PTP.

• Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu (FCZ-KT). Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., & Śliwińska, M. (1998). Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Podręcznik do polskiej adaptacji. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Efekty uczenia się:

Wiedza

w wyniku przeprowadzonych zajęć student powinien być w stanie:

• scharakteryzować wybrane cechowe teorie osobowości, temperamentu oraz wybrane style poznawcze

• definiować zdolności intelektualne

• wymienić i opisać wybrane metody diagnostyczne różnic indywidualnych

• zrozumieć zastosowanie psychologii różnic indywidualnych w praktyce

Umiejętności

w wyniku przeprowadzonych zajęć student powinien potrafić/mieć umiejętność:

• przeprowadzić pełną diagnozę różnic indywidualnych w zakresie wybranych cech temperamentu lub osobowości (wybrać odpowiednią metodę diagnostyczną do problemu diagnostycznego, przeprowadzić analizę i zinterpretować wyniki badania diagnostycznego w kontekście mechanizmów psychologicznych, opracować raport wyników uzyskanych po zastosowaniu metod diagnostycznych)

• wytłumaczyć/objaśniać cechy osobowości, temperamentu i ich wpływ na funkcjonowanie jednostki

• zastosować poznaną wiedzę odnośnie zdolności intelektualnych, stylów poznawczych w pracy

Kompetencje społeczne

w wyniku przeprowadzonych zajęć student ma/wykazuje:

• pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności w poznanych obszarach

• gotowość do przeprowadzenia badania i interpretacji wyników przy pomocy poznanych metod diagnostycznych

• aktywność w zakresie posługiwania się wiedzą dotyczącą zdolności intelektualnych, stylów poznawczych, osobowości i temperamentu

• odpowiedzialność i etyka w wykorzystywaniu wiedzy i umiejętności dotyczących poznanych metod

Metody i kryteria oceniania:

Sposób zaliczenia:

Egzamin

• Praca podczas realizacji projektów, studium przypadku,

• Zaliczenie z oceną

B. Formy zaliczenia:

1. Wykład: Egzamin pisemny (test wyboru - pytania zamknięte)

2. Konwersatorium

• wykonanie pracy zaliczeniowej:

- przeprowadzenie badań i prezentacja ich wyników (pisemna/ustna)

- wykonanie określonej pracy praktycznej

• ustalenie oceny zaliczeniowej na podstawie ocen cząstkowych otrzymywanych w trakcie trwania semestru (czyli praca zaliczeniowa oraz sprawdzanie wiedzy studentów podczas kolejnych zajęć)

C. Podstawowe kryteria:

Ocena końcowa z ćwiczeń zostanie ustalona na podstawione uzyskanej liczby punktów wg. zasady:

• ocena dostateczna: jeśli student uzyska powyżej 60% punktów

• ocena dobra: jeśli student uzyska powyżej 75% punktów

• ocena bardzo dobra: jeśli student uzyska powyżej 90% punktów

Kryteria oceny egzaminu pisemnego:

• ocena dostateczna: jeśli student uzyska powyżej 60% punktów

• ocena dostateczna plus: jeśli student uzyska powyżej 70% punktów

• ocena dobra: jeśli student uzyska powyżej 80% punktów

• ocena dobra plus: jeśli student uzyska powyżej 90% punktów

• ocena bardzo dobra: jeśli student uzyska 100% punktów

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Rogowska
Prowadzący grup: Aleksandra Kwaśnicka, Agnieszka Malinowska, Aleksandra Rogowska, Anna Wojtkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

- w zakresie wiedzy zapoznanie studenta z wybranymi teoriami temperamentu, cech osobowości oraz zdolności oraz wybra-nymi metodami ich pomiaru

- w zakresie umiejętności : posiada umiejętność przeprowadzenia diagnozy różnic indywidualnych (określonych cech tempe-ramentu/osobowości/zdolności) wybranym narzędziem badawczym; potrafi wybrać narzędzie, przeprowadzić badanie, obli-czyć wyniki i zinterpretować ich znaczenie w świetle wiedzy teoretycznej oraz danych z wywiadu z osobą badaną

- w zakresie kompetencji : wykazuje gotowość w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań badawczych w zakre-sie diagnozy różnic indywidualnych; angażuje się we współpracę i potrafi wykazać zaangażowanie w realizowanie takich ba-dań psychologicznych; wykazuje świadomość w zakresie zasad etyki zawodowej w procesie diagnostycznym

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

A. Problematyka wykładu:

1. Wprowadzenie w problematykę Psychologii różnic indywidualnych: podstawowe definicje i kategorie stosowane w psy-chologii różnic indywidualnych, przedmiot badań, główne czynniki determinujące różnice indywidualne: dziedziczność i środowisko.

2. Zdolności i inteligencja – pojęcie inteligencji; różne podejścia do inteligencji: strukturalne, biologiczne i poznawcze; po-miar inteligencji oraz jej rola adaptacyjna w życiu codziennym, badania nad związkiem inteligencji z różnymi czynnikami (wykształcenie, ubóstwo, patologie, efektywność pracy).

3. Temperament - pojęcie temperamentu, rodzaje teorii temperamentu, kontekst historyczny: typologie starożytnych, typo-logie temperamentu: konstytucjonalne- Kretschmera, Sheldona, typologia układu nerwowego wg Pawłowa i Neopawłowi-ści; wybrane teorie temperamentu (Cloninger, Rothbart i Derryberry, Buss i Plomin, Gray, Zuckerman, Thomas i Chess, Strelau, Eliasz), środowiskowe i biologiczne uwarunkowania, stałość - zmienność, metody pomiaru temperamentu.

4. Wybrane koncepcje cechowe osobowości (teoria czynnikowa Cattella; Pięcioczynnikowy Model Osobowości; Biologiczna Teoria PEN Eysencka; temperament a osobowość, pomiar PEN, znaczenie różnic indywidualnych PEN w funkcjonowaniu poznawczym (pamięć robocza, mechanizmy uwagi).

5. Style poznawcze: pojęcie stylu poznawczego, przykłady i omówienie wybranych stylów: zależność vs niezależność od po-la, poczucie kontroli, impulsywność –refleksyjność, intuicyjność – racjonalność myślenia, typy umysłu wg Nosala.

B. Problematyka ćwiczeń:

1. Wprowadzenie. Praca w grupach, opracowanie wraz z przykładami podstawowych kategorii służących do opisu różnic in-dywidualnych (pojęcie typu, cechy, wymiaru, stylu). Debata, problem „geny czy środowisko”

2. Temperament, dzieci. Podobieństwa i różnice we współczesnych koncepcjach temperamentu dzieci, opracowanie w gru-pach i omówienie na forum: Buss i Plomin / Thomas i Chess. Narzędzie pomiarowe Kwestionariusz Temperamentu EAS – ćwiczenia związane z wykorzystaniem kwestionariusza.

3.-5. Temperament, człowiek dorosły (Regulacyjna Teoria Temperamentu Strelau, usystematyzowanie teorii poprzez ćwicze-nia dotyczące regulacyjnych aspektów temperamentu. Studium przypadku. Diagnoza temperamentu – Kwestionariusz Formalnej Charakterystyki Zachowania (FCZ KT oraz FCZ KT(R)). Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obli-czania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza.

6. Wybrane koncepcje osobowości – Eysenck. Praca w grupach - omówienie teorii PEN Eyesncka głównie w odniesieniu do znaczenia różnic indywidualnych w funkcjonowaniu poznawczym, społecznym jednostek.. Kwestionariusz Osobowości Eysencka EPQ-R. Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwi-czenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza, omówienie Pięcioczynnikowego Model Osobowości (Big Five).Inwentarz osobowości NEO-FFI. Lista Przymiotnikowa ACL. Omówienie kwestionariusza, procedury badania, obli-czania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania kwestionariusza. Lęk ja-ko cecha (kwestionariusz STAI).

7. Style poznawcze. Definicja, charakterystyka wybranych stylów poznawczych poprzez studium przypadku, ćwiczenia gru-powe. Diagnoza stylów poznawczych, sposoby pomiaru. Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) Kogana. Zastosowanie I ćwiczenia w posługiwaniu się Testem.

8. Metody pomiaru różnic indywidualnych. Zastosowanie poznanych testów. Studium przypadku. Praca w grupach.

9.-12 /14 . Zastosowanie metod pomiaru różnic indywidualnych -prezentacje prac zaliczeniowych

Tematy dodatkowe:

13. Inteligencja emocjonalna. Rola adaptacyjna inteligencji w życiu codziennym. Ćwiczenia. Jansenizm i eugenika – dysku-sja. Krótkie omówienie wybranych narzędzi do pomiaru inteligencji.

14. Różnice płciowe – pojęcie płci, rodzaje, różnice w budowie mózgu, różnice w funkcjonowaniu (aspekt poznawczy, beha-wioralny i emocjonalny). Inwentarz do Oceny Płci Psychologicznej IPP – omówienie oraz krytyczne spojrzenie na dostępne normy i właściwości psychometryczne narzędzia.

15. Podsumowanie i zaliczenie przedmiotu. Różnice indywidualne i wynikające stąd konsekwencje społeczne . Podsumowa-nie zajęć uwzględniając aspekt praktyczny.

Literatura:

WYKAZ LITERATURY

A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć (zdania egzaminu):

• Brzozowski, P., Drwal, R.D. (1995 lub 2008). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adpactacja EPQ-R. Warszawa: PTP PTP – podręcznik

• Cyniak – Cieciura M. , Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). FCZ -KT(R )Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu w wersji zrewidowanej. Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Gough H, Heilbrun A. (2012) ACL Lista Przymiotnikowa ACL (podręcznik).

• Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowanie. Warszawa: SCHOLAR, SWPS

• Strelau, J. (2006). Psychologia różnic indywidualnych(wyd 2). Warszawa: WN SCHOLAR

• Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN

• Matczak, A. (1992). Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) J. Kagana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

• Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza - Struktura – Funkcje. Gdańsk: GWP.

• Strelau, J., Doliński D. (2008). Psychologia różnic indywidualnych. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (rozd.9, s. 765 -846). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Osobowość jako zespół cech. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 525-561). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 684-721). Gdańsk: GWP

• Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.721-761). Gdańsk: GWP

• Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W:J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.761-782). Gdańsk: GWP

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: WN PWN

• Wrześniewski, K., Sosnowski, T. (2005). Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL). Polska adaptacja STAI. Podręcznik. Warszawa: Wydawnictwo PTP.

• Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu (FCZ-KT). Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

•, Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., & Śliwińska, M. (1998). Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Podręcznik do polskiej adaptacji. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Literatura uzupełniająca

• Asbury, K., Plomin, R. (2015). Geny i edukacja. Wydawnictwo Naukowe PWN.

• Ciarkowska W., Oniszczenko W. (2008). Szkice z psychologii różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

• Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: L. Wołoszynowa (red.). Materiały do nauczania psychologii (s. III, T.3, s. 307-345).Warszawa: PWN (dostępne u Prowadzącej lub w czytelni).

• Eysenck, M.W. (2006). Teorie lęku i wykonywanie zadań poznawczych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (87-100). Gdańsk: GWP.

• Eysenck, M., W. i Fajkowska, M., (2009). Teoria efektywności przetwarzania informacji i jej rozwój. W: M. Fajkowska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje. (s. 138 –157). Warszawa: SCHOLAR.

• Fajkowska, M., Krejtz, I. (2007). Temperament, lęk i uwagowe przetwarzanie informacji emocjonalnych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (45-62). Gdańsk: GWP.

• Garnder, H., Kornhaber M. i Wake, W. (2001). Inteligencja. Wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

• Jonassen, H., D., i Grabowski, L., B. (1993). Handbook of Individual Differences, Learning, and Instruction. Hillsdale, New Jersey, Hove and London: Lawrence Erlbaum Associates. (Wybrane zagadnienia, literatura dostępna u Prowadzącej i wykorzystana w ramach prezentacji do zajęć).

• Korzeń, R. (2006). Nowa charakterystyka psychometryczna Inwentarza Oceny Płci Psychologicznej (IPP). Studia Psychologica, 6, 37-50.

• Kuśnierz, C., Rogowska, A., Pavlova, I. (2020). Examining Gender Differences, Personality Traits, Academic Performance, and Motivation in Ukrainian and Polish Students of Physical Education: A Cross-Cultural Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 17(16), 5729. doi: 10.3390/ijerph17165729

• Lipińska-Grobelny, A., & Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psychologiczny, 54, 179-192.

• Leźnicka, K., Starkowska, A., Tomaczak, M., Cięszczyk, P., Białecka, M., Ligocka, M., Żmijewski, P., Pawlak, M. (2017). Temperament as a modulating factor of pain sensitivity in combat sport athletes. Physiology & Behavior, 180, 131-136.

• Marszał-Wiśniewska, M., Klonowicz T., Fajkowska-Stanik, M. (red.) (2003). Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia. Gdańsk: GWP.

• Marszał-Wiśniewska, M., Strelau, J. (2011). Uwikłany temper mant. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

• Matczak A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: PAN.

• Matczak, A. (2001). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. (T -2, s. 761-782). Gdańsk: GWP.

• Mitchell, K. J. (2018). Innate: How the wiring of our brains shapes who we are. Princeton University Press.

• Nosal, S., C. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN (rozdział o stylach).

• Nosal, S., C. (1985). Category width: cognitive preferences and data processing: a theoretical analysis. Polish Psychological Bulletin, 16(4), 235 – 244.

• Nęcka, E. (2000). Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji. Kraków: Universitas.

• Nęcka, E. (2009). Inteligencja jest procesem. W: J. Kozielecki (red.) Nowe idee w psychologii (s. 21-39). Gdańsk: GWP.

• Rogowska, A. (2015). Synaesthesia and individual differences. Cambridge: CUP.

• Rogowska, A. M., Dolega, D. (2020). Investigating the relationship between spiritual transcendence, personal religiosity, and mental health in Roman Catholic clergy and nuns. Psychology of Religion and Spirituality. doi: 10.1037/rel0000389

• Rogowska, A., Tofel, M., Zmaczyńska-Witek, B., & Kardasz, Z. (2020). The Relationship of Number of Sexual Partners with Personality Traits, Age, Gender and Sexual Identification. Psychology & Sexuality. doi: 10.1080/19419899.2020.1752786.

• Rogowska, A. (2020). Personality differences between academic team sport players and physical education undergraduate students. Physical Education of Students, 24(1), 55-62. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0107

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: PWN.

• Starkowska, A., Tyburski, E., Kucharska-Mazur, J. Mak, M., Samochowiec, J. (2020). Assessing self-reported clinical high risk symptoms: The psychometric properties of the polish version of the prodromal questionnaire-brief and a proposal for an alternative approach to scoring. Early Interv Psychiatry. Doi: 10.1111/eip.13035.

• Strelau, J. (2009). Miejsce lęku w zbliżonych konstruktów w badaniach nad temperamentem. W: M. Fajkowska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje (s. 211–230). Warszawa: SCHOLAR.

• Szymura, B. i Kolańczyk, A. (2006). Wpływ lęku na przeszukiwanie pola uwagi. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (25-44). Gdańsk: GWP.

• Szymura, B. (2007). Temperament uwagi. Kraków: Wyd. Prac Naukowych UNIVERSITAS.

• Wilson, G. D., Gray, J. A., & Barrett, P. T. (1990). A factor analysis of the Gray-Wilson personality questionnaire. Personality and Individual Differences, 11(10), 1037-1044.

• Zawadzki, B. (2002). Temperament – geny i środowisko. Gdańsk: GWP.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/2022" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Rogowska
Prowadzący grup: Aleksandra Kwaśnicka, Aleksandra Rogowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Opolski.