Ekologia roślin

Prowadzący: dr hab. S. Nowak

A. Wymagania formalne: brak

B. Wymagania wstępne: znajomość podstawowych zagadnień z botaniki i ekologii ogólnej, umiejętność przygotowywania i prezentowania zadanego zagadnienia z zakresu ekologii roślin

Cele przedmiotu

Zapoznanie z pojęciami i metodami stosowanymi w ekologii roślin. Zrozumienie podstawowych procesów ekologicznych z udziałem roślin i roślinności.

Treści programowe

A. Problematyka wykładu:

Przegląd teorii ogólnobiologicznych i ekologicznych. Teoria roślinności, zbiorowiska roślinne i podstawy ich klasyfikacji; Teo-ria dynamiki roślinności; Przestrzenna różnorodność zbiorowisk; Procesy ekologiczne na poziomie fitocenozy; Teoria sukcesji; Mechanizmy współwystępowania gatunków; Strategie życia roślin; Teoria populacji; Teoria metapopulacji; Modele równowagi i nierównowagi ekologicznej; Modyfikacja i adaptacja w różnych środowiskach; Ekologiczne klasyfikacje gatunków; Symbioza i allelopatia; Bioindykacyjne właściwości roślin; Liczebność populacji, wzorce dynamiki liczebności;; Organizacja przestrzenna populacji.

B. Problematyka zajęć konwersatoryjnych:

Bogactwo i różnorodność gatunkowa; Bogactwo szaty roślinnej; Typy roślinności; Różnorodność kontaktów między zbiorowi-skami; Konkurencja a współwystępowanie roślin; Mozaikowatość w zbiorowiskach; Dynamika płatów i luk w zbiorowiskach; Dynamika sezonowa roślinności; Sukcesja pierwotna, wtórna; Mechanizmy wymiany gatunków; Zaburzenia a struktura i dyna-mika roślinności; Długowieczne przemiany roślinności; Historie życiowe i strategie adaptacyjne. Koegzystencja roślin i zwierząt

C. Problematyka zajęć terenowych:

Charakterystyka siedlisk roślin; Ekologia wybranych populacji w warunkach właściwie wykształconych fitocenoz oraz w warunkach degeneracji i regeneracji fitocenoz; Fazy degeneracji siedlisk przyrodniczych; Formy degeneracji fitocenoz; Procesy ekologiczne na poziomie fitocenozy (sukcesja, regresja, degeneracja, regeneracja, dynamika sezonowa); Tradycyjne sposoby użytkowania i ich wpływ na populacje roślin: wypas, koszenie, wypalanie.

Wykaz literatury

A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć (zdania egzaminu):

A.1. wykorzystywana podczas zajęć

1. Falińska K. 2012. Ekologia roślin. PWN, Warszawa.

2. Czarnowski M.S. 1989. Zarys ekologii roślin lądowych. PWN, Warszawa

3. Matuszkiewicz J. 2008. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. PWN, Warszawa.

4. Dzwonko Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Vademecum Geobotanicum, Wyd. Sorus, Poznań.

5. Falińska K. 2002. Przewodnik do badań biologii populacji roślin. PWN, Warszawa.

6. Faliński J.B. 2001. Przewodnik do długoterminowych badań ekologicznych. PWN, Warszawa.

A.2. studiowana samodzielnie przez studenta

jw.

B. Literatura uzupełniająca

Łabno G. 2007. Ekologia - słownik encyklopedyczny. Wydawnictwo Europa, Kielce

Falińska K. 1990. Osobnik, populacja, fitocenoza. PWN, Warszawa.

Allan. J.D. 1998. Ekologia wód płynących. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa

Czasopisma: Ekologia Polska, Plant Ecology.

Wiedza

K_W14_ wyjaśnia podstawowe reguły i opisuje mechanizmy funkcjonowania życia na poziomie populacji, biocenozy i ekosystemu _ OP1A_W02

K_W19 _ opisuje zasady hierarchicznej organizacji życia, od cząsteczki po biosferę, i stosuje pojęcia niezbędne dla ich zrozumienia i opisu _ OP1A_W03

Umiejętności

K_U03_ posługuje się biologiczną literaturą naukową w języku ojczystym _ OP1A_U02

K_U05_ samodzielnie wyszukuje i korzysta z dostępnych źródeł informacji biologicznej, w tym ze źródeł elektronicznych _ OP1A_U03

K_U10_ w dyskusji specjalistycznej potrafi posługiwać się językiem naukowym typowym dla nauk biologicznych _ OP1A_U08

K_U013_ uczy się samodzielnie wyznaczonych zagadnień_ OP1A_U11

Kompetencje społeczne (postawy)

K_K01 wykazuje zainteresowanie podstawowymi zjawiskami i procesami przyrodniczymi, w szczególności biologicznymi _ OP1A_K01

K_K04_ krytycznie podchodzi do informacji upowszechnianych w mediach, szczególnie z zakresu nauk przyrodniczych _ OP1A_K04

K_K09_ wykazuje twórczą postawę w życiu zawodowym i społecznym _ OP1A_K09

K_K10_ w ocenie pracy własnej zachowuje postawę rzeczową i krytyczną _ OP1A_K10

A. Sposób zaliczenia

• wykład: zaliczenie na ocenę

• zajęcia konwersatoryjne: zaliczenie na oceną

• zajęcia terenowe: zaliczenie na ocenę

B. Formy zaliczenia

• wykład: zaliczenie pisemne z pytaniami otwartymi oraz testowymi

• zajęcia konwersatoryjne: ocena zaliczeniowa na podstawie ocen cząstkowych otrzymywanych w trakcie trwania semestru z kolokwium oraz aktywności na zajęciach i przygotowanych prezentacji

• zajęcia terenowe: ocena zaliczeniowa na podstawie aktywności na zajęciach oraz sprawozdania z zajęć

C. Podstawowe kryteria

W: wykazanie się wiedzą: do zaliczenia kursu konieczne jest udzielenie poprawnych odpowiedzi na co najmniej połowę zagadnień poruszonych w pytaniach

K: ustalenie oceny zaliczeniowej na podstawie zaliczonego kolokwium, poprawności przygotowanych prezentacji oraz aktywności na zajęciach

T: ustalenie oceny zaliczeniowej na podstawie analizy wnikliwości i adekwatności treści sprawozdania z zajęć oraz oceny aktywności podczas zajęć