Współczesne systemy polityczne

studia pierwszego stopnia

Stosunki Międzynarodowe

III

ogólnoakademicki

obowiązkowe

Realizowany w sali

nie

Eatwell,R. Goodwin, M. Narodowy Populizm. Zamach na liberalną demokrację,

Machelski, Z. Struktury terytorialne państwa, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2015.

Machelski, Z., Opozycja polityczna w Europie. Ujęcie porównawcze, Difin, Warszawa 2016.

Serie: Konstytucje : Wydawnictwo Sejmowe

Sokół,W. Żmigrodzki M. (red.), Systemy Polityczne Państw Europy Środkowej i Wschodniej, Lublin 2005

Wojtasik, W. Manipulacje wyborcze, Katowice 2022

Wyd. Sonia Draga 2020.

Udział w zajęciach dydaktycznych w sali- 60 godzin

self-study i lektura literatury podstawowej i uzupełniającej - 20 godzin

przygotowanie do kolokwium zaliczeniowego- 20 godzin

przygotowanie do egzaminu 20 godzin

Celem przedmiotu jest:

1. Przekazanie wiedzy na temat podstawowych pojęć, zasad i funkcji systemów politycznych.

2. Zrozumienie konstytucji jako najwyższego aktu prawnego oraz poznanie zasad konstytucyjnych współczesnych państw.

3. Analiza struktur i mechanizmów działania władz ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.

4. Poznanie roli partii politycznych, grup interesu oraz relacji między państwem a kościołem.

5. Porównanie różnych modeli organizacji państwa i systemów rządów.

6. Zrozumienie procesów demokratyzacji i różnic między systemami demokratycznymi a niedemokratycznymi.

7. Ocena wpływu systemów wyborczych na funkcjonowanie systemu politycznego.

1. Pojęcie systemu politycznego – definicje, funkcje,

2. Konstytucja jako najwyższy akt prawny

3. Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza

4. Partie polityczne i grupy interesu –

5. Relacje państwo–kościół – modele relacji, rozwiązania konstytucyjne i praktyka polityczna.

6. Formy organizacji państwa – systemy monarchiczne i republikańskie; unitarne, autonomiczne, federacyjne; samorząd terytorialny.

7. Modele systemów rządów – parlamentarno-gabinetowy, parlamentarnokomitetowy, kanclerski, prezydencki, semiprezydencki.

8. Przykłady systemów politycznych – Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy, Szwajcaria.

9. Systemy demokratyczne i niedemokratyczne – podstawowe cechy, klasyfikacje, przykłady.

10. Modele przejścia do demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej – transformacje ustrojowe po 1989 roku.

11. Systemy wyborcze – rodzaje (proporcjonalne, większościowe, mieszane), skutki polityczne, reprezentacja i stabilność rządów.

Celem przedmiotu jest przedstawienie podstawowych pojęć, funkcji i elementów systemu politycznego państwa. Omawiana jest konstytucja jako najwyższy akt prawny, jej rodzaje, zasady konstytucyjne oraz znaczenie w kształtowaniu ustroju państwowego. Analizie poddane zostają struktury i funkcje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a także rola partii politycznych, grup interesu oraz relacje między państwem a kościołem.

Zajęcia obejmują charakterystykę różnych form organizacji państwa: systemów monarchicznych i republikańskich, unitarnego, autonomicznego, samorządowego oraz federacyjnego. Przedstawione zostaną modele systemów rządów: parlamentarno-gabinetowy, parlamentarnokomitetowy, kanclerski, prezydencki i semiprezydencki — z przykładami państw takich jak Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy i Szwajcaria.

W ramach kursu analizowane będą również systemy demokratyczne i niedemokratyczne oraz podstawowe cechy odróżniające te typy ustrojów. Omówione zostaną także procesy przejścia do demokracji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz porównanie systemów wyborczych – proporcjonalnych i większościowych.

Opisana problematyka omawiana jest zarówno na wykładach jak i na ćwiczeniach. Na wykładzie omawiany jest główny zarys problemu, na ćwiczeniach zagadnienia te są pogłębiane, omawiane bardziej szczegółowo z uwzględnieniem metod aktywizujących studentów.

Antoszewski, A. Herbut, R. Systemy polityczne współczesnej Europy, PWN, Warszawa 2006.

Bankowicz, M. Kosowska-Gąstoł, B. (red.), Systemy Polityczne. Podręcznik akademicki, T.1 i 2, Kraków 2020 Serie: Konstytucje : Wydawnictwo Sejmowe

Knopek, J., Europejskie systemy polityczne, Difin, Warszawa 2016

Po ukończeniu przedmiotu student:

Wiedza K_W01, K_W02, K_W04:

o zna i rozumie pojęcie systemu politycznego i jego elementów,

o rozumie znaczenie konstytucji i zasad konstytucyjnych,

o zna podstawowe modele organizacji państwa i systemów rządów,

o rozumie różnice między systemami demokratycznymi a niedemokratycznymi

o zna rodzaje i skutki funkcjonowania systemów wyborczych.

• Umiejętności K_U02, K_U03, K_U08,

o potrafi analizować i porównywać różne systemy polityczne,

o interpretuje zasady konstytucyjne w kontekście praktyki politycznej,

o potrafi wskazać konsekwencje przyjętych modeli ustrojowych.

Kompetencje społeczne: K_K02, K_K04

o rozumie znaczenie zasad demokratycznych i konstytucyjnych dla funkcjonowania państwa,

o potrafi krytycznie analizować zjawiska polityczne w ujęciu porównawczym.

Metody dydaktyczne:

• wykład z prezentacją multimedialną,

• analiza tekstów źródłowych (konstytucje, ustawy, dokumenty partyjne),

• studia przypadków (case study),

• dyskusja seminaryjna,

• praca w grupach nad analizą wybranego systemu politycznego,

• konsultacje indywidualne.

Kryteria oceniania:

ćwiczenia:

60%poprawności z kolokwium zaliczeniowego (dst)

65% poprawności z kolokwium zaliczeniowego (dst+)

75% poprawności z kolokwium zaliczeniowego (db)

80% poprawności z kolokwium zaliczeniowego (db+)

90% poprawności z kolokwium zaliczeniowego (bdb)

Wykład:

Egzamin pisemny składający się z 23 pytań zamkniętych, otwartych i półotwartych. Za każde pytanie można otrzymać 1 punkt, maksymalnie 23 punkty.

Liczba punktów ocena

0-12 punktów Niedostateczny (2)

13-15 punktów Dostateczny (3)

16 punktów Dostateczny plus (+3)

17-19 punktów Dobry (4)

20 punktów Dobry plus (+4)

21-23 punkty Bardzo dobry (5)

Za uzyskanie oceny bardzo dobrej z ćwiczeń oraz za obecność na wykładach możliwe jest uzyskanie dodatkowych punktów, doliczanych do oceny egzaminacyjnej. Punkty te są doliczane jedynie wtedy, kiedy podstawowa punktacja z egzaminu uprawnia studenta do uzyskania oceny dostatecznej.

-