Uniwersytet Opolski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Psychologia różnic indywidualnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2.5-PSROZNIC-Z Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0313) Psychologia
Nazwa przedmiotu: Psychologia różnic indywidualnych
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00 LUB 7.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Literatura uzupełniająca:

• Ciarkowska W., Oniszczenko W. (2008). Szkice z psychologii różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

• Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: L. Wołoszynowa (red.). Materiały do nauczania psychologii (s. III, T.3, s. 307-345).Warszawa: PWN (dostępne u Pro-wadzącej lub w czytelni).

• Eysenck, M.W. (2006). Teorie lęku i wykonywanie zadań poznawczych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (87-100). Gdańsk: GWP.

• Eysenck, M., W. i Fajkowska, M., (2009). Teoria efektywności przetwarzania informacji i jej rozwój. W: M. Fajkowska, Szymura, B. (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje. (s. 138 –157). Warszawa: SCHOLAR.

• Fajkowska, M., Krejtz, I. (2007). Temperament, lęk i uwagowe przetwarzanie informacji emocjonalnych. W: M. Fajkow-ska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (45-62). Gdańsk: GWP.

• Garnder, H., Kornhaber M. i Wake, W. (2001). Inteligencja. Wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

• Jonassen, H., D., i Grabowski, L., B. (1993). Handbook of Individual Differences, Learning, and Instruction. Hillsdale, New Jersey, Hove and London: Lawrence Erlbaum Associates. (Wybrane zagadnienia, literatura dostępna u Prowadzącej i wy-korzystana w ramach prezentacji do zajęć).

• Korzeń, R. (2006). Nowa charakterystyka psychometryczna Inwentarza Oceny Płci Psychologicznej (IPP). Studia Psycho-logica, 6, 37-50.

• Kuśnierz, C., Rogowska, A., Pavlova, I. (2020). Examining Gender Differences, Personality Traits, Academic Performance, and Motivation in Ukrainian and Polish Students of Physical Education: A Cross-Cultural Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 17(16), 5729. doi: 10.3390/ijerph17165729

• Lipińska-Grobelny, A., & Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psy-chologiczny, 54, 179-192.

• Marszał-Wiśniewska, M., Klonowicz T., Fajkowska-Stanik, M. (red.) (2003). Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia. Gdańsk: GWP.

• Marszał-Wiśniewska, M., Strelau, J. (2011). Uwikłany temper mant. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

• Matczak A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: PAN.

• Matczak, A. (2001). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. (T -2, s. 761-782). Gdańsk: GWP.

• Nosal, S., C. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN (rozdział o stylach).

• Nosal, S., C. (1985). Category width: cognitive preferences and data processing: a theoretical analysis. Polish Psychological Bulletin, 16(4), 235 – 244.

• Nęcka, E. (2000). Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji. Kraków: Universitas.

• Nęcka, E. (2009). Inteligencja jest procesem. W: J. Kozielecki (red.) Nowe idee w psychologii (s. 21-39). Gdańsk: GWP.

• Rogowska, A. (2015). Synaesthesia and individual differences. Cambridge: CUP.

• Rogowska, A. M., Dolega, D. (2020). Investigating the relationship between spiritual transcendence, personal religiosity, and mental health in Roman Catholic clergy and nuns. Psychology of Religion and Spirituality. doi: 10.1037/rel0000389

• Rogowska, A., Tofel, M., Zmaczyńska-Witek, B., & Kardasz, Z. (2020). The Relationship of Number of Sexual Partners with Personality Traits, Age, Gender and Sexual Identification. Psychology & Sexuali-ty. doi: 10.1080/19419899.2020.1752786.

• Rogowska, A. (2020). Personality differences between academic team sport players and physical education undergraduate students. Physical Education of Students, 24(1), 55-62. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0107

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: PWN.

• Strelau, J. (2009). Miejsce lęku w zbliżonych konstruktów w badaniach nad temperamentem. W: M. Fajkowska, B. Szymu-ra (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje (s. 211–230). Warszawa: SCHOLAR.

• Szymura, B. i Kolańczyk, A. (2006). Wpływ lęku na przeszukiwanie pola uwagi. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniew-ska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (25-44). Gdańsk: GWP.

• Szymura, B. (2007). Temperament uwagi. Kraków: Wyd. Prac Naukowych UNIVERSITAS.

• Wilson, G. D., Gray, J. A., & Barrett, P. T. (1990). A factor analysis of the Gray-Wilson personality questionnai-re. Personality and Individual Differences, 11(10), 1037-1044.

• Zawadzki, B. (2002). Temperament – geny i środowisko. Gdańsk: GWP.

Założenia:


Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

- w zakresie wiedzy zapoznanie studenta z wybranymi teoriami temperamentu, cech osobowości oraz zdolności oraz wybranymi metodami ich pomiaru

- w zakresie umiejętności: posiada umiejętność przeprowadzenia diagnozy różnic indywidualnych (określonych cech temperamentu/osobowości/zdolności) wybranym narzędziem badawczym; potrafi wybrać narzędzie, przeprowadzić badanie, obliczyć wyniki i zinterpretować ich znaczenie w świetle wiedzy teoretycznej oraz danych z wywiadu z osobą badaną

- w zakresie kompetencji : wykazuje gotowość w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań badawczych w zakresie diagnozy różnic indywidualnych; angażuje się we współpracę i potrafi wykazać zaangażowanie w realizowanie takich badań psychologicznych; wykazuje świadomość w zakresie zasad etyki zawodowej w procesie diagnostycznym

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

A. Problematyka wykładu:

1. Wprowadzenie w problematykę Psychologii różnic indywidualnych: podstawowe definicje i kategorie stosowane w psychologii różnic indywidualnych, przedmiot badań, główne czynniki determinujące różnice indywidualne: dziedziczność i środowisko.

2. Zdolności i inteligencja – pojęcie inteligencji; różne podejścia do inteligencji: strukturalne, biologiczne i poznawcze; pomiar inteligencji oraz jej rola adaptacyjna w życiu codziennym, badania nad związkiem inteligencji z różnymi czynnikami (wykształcenie, ubóstwo, patologie, efektywność pracy).

3. Temperament - pojęcie temperamentu, rodzaje teorii temperamentu, kontekst historyczny: typologie starożytnych, typologie temperamentu: konstytucjonalne- Kretschmera, Sheldona, typologia układu nerwowego wg Pawłowa i Neopawłowiści; wybrane teorie temperamentu (Cloninger, Rothbart i Derryberry, Buss i Plomin, Gray, Zuckerman, Thomas i Chess, Strelau, Eliasz), środowiskowe i biologiczne uwarunkowania, stałość - zmienność, metody pomiaru temperamentu.

4. Wybrane koncepcje cechowe osobowości (teoria czynnikowa Cattella; Pięcioczynnikowy Model Osobowości; Biologiczna Teoria PEN Eysencka; temperament a osobowość, pomiar PEN, znaczenie różnic indywidualnych PEN w funkcjonowaniu poznawczym (pamięć robocza, mechanizmy uwagi).

5. Style poznawcze: pojęcie stylu poznawczego, przykłady i omówienie wybranych stylów: zależność vs niezależność od pola, poczucie kontroli, impulsywność –refleksyjność, intuicyjność – racjonalność myślenia, typy umysłu wg Nosala.

B. Problematyka konwersatorium:

1. Wprowadzenie do tematyki różnic indywidualnych. Podstawowe kategorie służące do opisu różnic indywidualnych (pojęcie typu, cechy, wymiaru, stylu). Problem „geny czy środowisko”.

2. Temperament. Regulacyjna Teoria Temperamentu (RTT). Funkcjonalne znaczenie cech temperamentu. Pomiar temperamentu, Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz FCZ-KT i FCZ-KT(R), Kwestionariusz Temperamentu EAS. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

3. Osobowość. Teoria PEN. Model Wielkiej Piątki. Metody pomiaru – Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Kwestionariusz Osobowości EPQ-R i EPQ-R(S). Lista Przymiotnikowa ACL. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

4. Wywiad. Studium przypadku. Interpretowanie wyników poszczególnych testów badanych. Analiza wyników pod kątem predyspozycji zawodowych badanych. Analiza wyników pod kątem funkcjonowania społecznego osób badanych.

5. Lęk. Pojęcie lęku. Lęk jako stan i lęk jako cecha. Znaczenie lęku dla efektywności przetwarzania informacji. Pomiar lęku, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI.

6. Style poznawcze. Definicja, charakterystyka stylów poznawczych poprzez studium przypadku. Diagnoza stylów poznawczych, sposoby pomiaru. Test Porównywania Znanych Kształtów (MFF) Kagana.

7. Inteligencja. Rola adaptacyjna inteligencji w życiu codziennym. Metody pomiaru inteligencji. Krótkie omówienie wybranych narzędzi – WAIS-R (PL), Testy Matryc Ravena (Wersja Standard, Wersja Równoległa, Wersja dla Zaawansowanych, Wersja Kolorowa).

8. Społeczne konsekwencje różnic indywidualnych. Podsumowanie zajęć z uwzględnieniem aspektu praktycznego. Zajęcia zaliczeniowe.

Literatura:

• Brzozowski, P., Drwal, R.D. (1995 lub 2008). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adpactacja EPQ-R. Warszawa: PTP PTP – podręcznik

• Cyniak – Cieciura M. , Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). FCZ -KT(R )Formalna charakterystyka zachowania - kwestiona-riusz temperamentu w wersji zrewidowanej. Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Gough H, Heilbrun A. (2012) ACL Lista Przymiotnikowa ACL (podręcznik).

• Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowanie. Warszawa: SCHOLAR, SWPS

• Strelau, J. (2006). Psychologia różnic indywidualnych(wyd 2). Warszawa: WN SCHOLAR

• Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN

• Matczak, A. (1992). Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) J. Kagana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psy-chologicznych PTP.

• Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza - Struktura – Funkcje. Gdańsk: GWP.

• Strelau, J., Doliński D. (2008). Psychologia różnic indywidualnych. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (rozd.9, s. 765 -846). Gdańsk: GWP

• Rathus S.A. (2004) Psychologia współczesna. Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Osobowość jako zespół cech. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 525-561). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 684-721). Gdańsk: GWP

• Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.721-761). Gdańsk: GWP

• Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W:J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.761-782). Gdańsk: GWP

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: WN PWN

• Wrześniewski, K., Sosnowski, T. (2005). Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL). Polska adaptacja STAI. Podręcznik. War-szawa: Wydawnictwo PTP.

• Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu (FCZ-KT). War-szawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., & Śliwińska, M. (1998). Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Pod-ręcznik do polskiej adaptacji. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student:

• charakteryzuje wybrane teorie osobowości, tempera-mentu oraz wybrane style poznawcze

• definiuje zdolności intelektualne

• wymienia i opisuje wybrane metody diagnostyczne róż-nic indywidualnych

• rozumie zastosowanie psychologii różnic indywidual-nych w praktyce

Umiejętności

Student:

• przeprowadza pełną diagnozę różnic indywidualnych w zakresie wybranych cech temperamentu lub osobowości (wybiera odpowiednią metodę diagnostyczną do pro-blemu diagnostycznego, przeprowadza analizę i interpre-tuje wyniki badania diagnostycznego w kontekście me-chanizmów psychologicznych, opracowuje raport wyni-ków uzyskanych po zastosowaniu metod diagnostycz-nych)

• objaśnia cechy osobowości, temperamentu i ich wpływ na funkcjonowanie jednostki

• stosuje poznaną wiedzę odnośnie zdolności intelektual-nych, stylów poznawczych w pracy, funkcjonowania społecznego.

Kompetencje społeczne

Sstudent ma/wykazuje:

• pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umie-jętności w poznanych obszarach

• gotowość do przeprowadzenia badania i interpretacji wyników przy pomocy poznanych metod diagnostycz-nych

• aktywność w zakresie posługiwania się wiedzą dotyczą-cą zdolności intelektualnych, stylów poznawczych, oso-bowości i temperamentu

• odpowiedzialność i etyka w wykorzystywaniu wiedzy i umiejętności dotyczących poznanych metod

Metody i kryteria oceniania:

B. Formy zaliczenia:

1. Wykład: Egzamin pisemny (pytania otwarte)

2. Konwersatorium:

• wykonanie pracy zaliczeniowej:

o przeprowadzenie badań i prezentacja ich wyników (pisemna/ustna)

o wykonanie określonej pracy praktycznej

• ustalenie oceny zaliczeniowej na podstawie ocen cząstkowych otrzymywanych w trakcie trwania semestru (czyli praca zaliczeniowa oraz sprawdzanie wiedzy studentów podczas kolejnych zajęć)

Podstawowe kryteria ocen:

Ocena końcowa z poszczególnych form zajęć zostanie ustalona na podstawione uzyskanej liczby punktów wg. zasady:

• ocena dostateczna: jeśli student uzyska powyżej 60% punktów

• ocena dobra: jeśli student uzyska powyżej 75% punktów

• ocena bardzo dobra: jeśli student uzyska powyżej 90% punktów

Kryterium oceny z egzaminu pisemnego:

• ocena dostateczna: jeśli student uzyska powyżej 60% punktów

• ocena dostateczna plus: jeśli student uzyska powyżej 70% punktów

• ocena dobra: jeśli student uzyska powyżej 80% punktów

• ocena dobra plus: jeśli student uzyska powyżej 90% punktów

• ocena bardzo dobra: jeśli student uzyska 100% punktów

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Rogowska
Prowadzący grup: Agnieszka Malinowska, Aleksandra Rogowska, Marta Szeląg
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a8709ec43b3ac496f8c4d7aab5418111c%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=4c9685fb-54d5-4605-9493-ec54d376cb98&tenantId=8bc347df-2832-4d9d-b10a-fbdbdc7fe2e5
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

- w zakresie wiedzy zapoznanie studenta z wybranymi teoriami temperamentu, cech osobowości oraz zdolności oraz wybra-nymi metodami ich pomiaru

- w zakresie umiejętności: posiada umiejętność przeprowadzenia diagnozy różnic indywidualnych (określonych cech tempe-ramentu/osobowości/zdolności) wybranym narzędziem badawczym; potrafi wybrać narzędzie, przeprowadzić badanie, obli-czyć wyniki i zinterpretować ich znaczenie w świetle wiedzy teoretycznej oraz danych z wywiadu z osobą badaną

- w zakresie kompetencji : wykazuje gotowość w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań badawczych w zakre-sie diagnozy różnic indywidualnych; angażuje się we współpracę i potrafi wykazać zaangażowanie w realizowanie takich ba-dań psychologicznych; wykazuje świadomość w zakresie zasad etyki zawodowej w procesie diagnostycznym

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

A. Problematyka wykładu:

1. Wprowadzenie w problematykę Psychologii różnic indywidualnych: podstawowe definicje i kategorie stosowane w psychologii różnic indywidualnych, przedmiot badań, główne czynniki determinujące różnice indywidualne: dziedziczność i środowisko.

2. Zdolności i inteligencja – pojęcie inteligencji; różne podejścia do inteligencji: strukturalne, biologiczne i poznawcze; pomiar inteligencji oraz jej rola adaptacyjna w życiu codziennym, badania nad związkiem inteligencji z różnymi czynnikami (wykształcenie, ubóstwo, patologie, efektywność pracy).

3. Temperament - pojęcie temperamentu, rodzaje teorii temperamentu, kontekst historyczny: typologie starożytnych, typologie temperamentu: konstytucjonalne- Kretschmera, Sheldona, typologia układu nerwowego wg Pawłowa i Neopawłowiści; wybrane teorie temperamentu (Cloninger, Rothbart i Derryberry, Buss i Plomin, Gray, Zuckerman, Thomas i Chess, Strelau, Eliasz), środowiskowe i biologiczne uwarunkowania, stałość - zmienność, metody pomiaru temperamentu.

4. Wybrane koncepcje cechowe osobowości (teoria czynnikowa Cattella; Pięcioczynnikowy Model Osobowości; Biologiczna Teoria PEN Eysencka; temperament a osobowość, pomiar PEN, znaczenie różnic indywidualnych PEN w funkcjonowaniu poznawczym (pamięć robocza, mechanizmy uwagi).

5. Style poznawcze: pojęcie stylu poznawczego, przykłady i omówienie wybranych stylów: zależność vs niezależność od pola, poczucie kontroli, impulsywność –refleksyjność, intuicyjność – racjonalność myślenia, typy umysłu wg Nosala.

B. Problematyka konwersatorium:

1. Wprowadzenie do tematyki różnic indywidualnych. Podstawowe kategorie służące do opisu różnic indywidualnych (pojęcie typu, cechy, wymiaru, stylu). Problem „geny czy środowisko”.

2. Temperament. Regulacyjna Teoria Temperamentu (RTT). Funkcjonalne znaczenie cech temperamentu. Pomiar temperamentu, Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz FCZ-KT i FCZ-KT(R), Kwestionariusz Temperamentu EAS. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

3. Osobowość. Teoria PEN. Model Wielkiej Piątki. Metody pomiaru – Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Kwestionariusz Osobowości EPQ-R i EPQ-R(S). Lista Przymiotnikowa ACL. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

4. Wywiad. Studium przypadku. Interpretowanie wyników poszczególnych testów badanych. Analiza wyników pod kątem predyspozycji zawodowych badanych. Analiza wyników pod kątem funkcjonowania społecznego osób badanych.

5. Lęk. Pojęcie lęku. Lęk jako stan i lęk jako cecha. Znaczenie lęku dla efektywności przetwarzania informacji. Pomiar lęku, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI.

6. Style poznawcze. Definicja, charakterystyka stylów poznawczych poprzez studium przypadku. Diagnoza stylów poznawczych, sposoby pomiaru. Test Porównywania Znanych Kształtów (MFF) Kagana.

7. Inteligencja. Rola adaptacyjna inteligencji w życiu codziennym. Metody pomiaru inteligencji. Krótkie omówienie wybranych narzędzi – WAIS-R (PL), Testy Matryc Ravena (Wersja Standard, Wersja Równoległa, Wersja dla Zaawansowanych, Wersja Kolorowa).

8. Społeczne konsekwencje różnic indywidualnych. Podsumowanie zajęć z uwzględnieniem aspektu praktycznego. Zajęcia zaliczeniowe.

Literatura:

WYKAZ LITERATURY

A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć (zdania egzaminu):

A.1. wykorzystywana podczas zajęć A.2. studiowana samodzielnie przez studenta

• Brzozowski, P., Drwal, R.D. (1995 lub 2008). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adpactacja EPQ-R. Warszawa: PTP PTP – podręcznik

• Cyniak – Cieciura M. , Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). FCZ -KT(R )Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu w wersji zrewidowanej. Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Gough H, Heilbrun A. (2012) ACL Lista Przymiotnikowa ACL (podręcznik).

• Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowanie. Warszawa: SCHOLAR, SWPS

• Strelau, J. (2006). Psychologia różnic indywidualnych(wyd 2). Warszawa: WN SCHOLAR

• Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN

• Matczak, A. (1992). Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) J. Kagana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

• Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza - Struktura – Funkcje. Gdańsk: GWP.

• Strelau, J., Doliński D. (2008). Psychologia różnic indywidualnych. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (rozd.9, s. 765 -846). Gdańsk: GWP

• Rathus S.A. (2004) Psychologia współczesna. Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Osobowość jako zespół cech. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 525-561). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 684-721). Gdańsk: GWP

• Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.721-761). Gdańsk: GWP

• Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W:J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.761-782). Gdańsk: GWP

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: WN PWN

• Wrześniewski, K., Sosnowski, T. (2005). Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL). Polska adaptacja STAI. Podręcznik. Warszawa: Wydawnictwo PTP.

• Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu (FCZ-KT). Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., & Śliwińska, M. (1998). Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Podręcznik do polskiej adaptacji. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Literatura uzupełniająca

• Ciarkowska W., Oniszczenko W. (2008). Szkice z psychologii różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

• Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: L. Wołoszynowa (red.). Materiały do nauczania psychologii (s. III, T.3, s. 307-345).Warszawa: PWN (dostępne u Prowadzącej lub w czytelni).

• Eysenck, M.W. (2006). Teorie lęku i wykonywanie zadań poznawczych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (87-100). Gdańsk: GWP.

• Eysenck, M., W. i Fajkowska, M., (2009). Teoria efektywności przetwarzania informacji i jej rozwój. W: M. Fajkowska, Szymura, B. (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje. (s. 138 –157). Warszawa: SCHOLAR.

• Fajkowska, M., Krejtz, I. (2007). Temperament, lęk i uwagowe przetwarzanie informacji emocjonalnych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (45-62). Gdańsk: GWP.

• Garnder, H., Kornhaber M. i Wake, W. (2001). Inteligencja. Wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

• Jonassen, H., D., i Grabowski, L., B. (1993). Handbook of Individual Differences, Learning, and Instruction. Hillsdale, New Jersey, Hove and London: Lawrence Erlbaum Associates. (Wybrane zagadnienia, literatura dostępna u Prowadzącej i wykorzystana w ramach prezentacji do zajęć).

• Korzeń, R. (2006). Nowa charakterystyka psychometryczna Inwentarza Oceny Płci Psychologicznej (IPP). Studia Psychologica, 6, 37-50.

• Kuśnierz, C., Rogowska, A., Pavlova, I. (2020). Examining Gender Differences, Personality Traits, Academic Performance, and Motivation in Ukrainian and Polish Students of Physical Education: A Cross-Cultural Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 17(16), 5729. doi: 10.3390/ijerph17165729

• Lipińska-Grobelny, A., & Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psychologiczny, 54, 179-192.

• Marszał-Wiśniewska, M., Klonowicz T., Fajkowska-Stanik, M. (red.) (2003). Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia. Gdańsk: GWP.

• Marszał-Wiśniewska, M., Strelau, J. (2011). Uwikłany temper mant. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

• Matczak A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: PAN.

• Matczak, A. (2001). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. (T -2, s. 761-782). Gdańsk: GWP.

• Nosal, S., C. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN (rozdział o stylach).

• Nosal, S., C. (1985). Category width: cognitive preferences and data processing: a theoretical analysis. Polish Psychological Bulletin, 16(4), 235 – 244.

• Nęcka, E. (2000). Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji. Kraków: Universitas.

• Nęcka, E. (2009). Inteligencja jest procesem. W: J. Kozielecki (red.) Nowe idee w psychologii (s. 21-39). Gdańsk: GWP.

• Rogowska, A. (2015). Synaesthesia and individual differences. Cambridge: CUP.

• Rogowska, A. M., Dolega, D. (2020). Investigating the relationship between spiritual transcendence, personal religiosity, and mental health in Roman Catholic clergy and nuns. Psychology of Religion and Spirituality. doi: 10.1037/rel0000389

• Rogowska, A., Tofel, M., Zmaczyńska-Witek, B., & Kardasz, Z. (2020). The Relationship of Number of Sexual Partners with Personality Traits, Age, Gender and Sexual Identification. Psychology & Sexuality. doi: 10.1080/19419899.2020.1752786.

• Rogowska, A. (2020). Personality differences between academic team sport players and physical education undergraduate students. Physical Education of Students, 24(1), 55-62. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0107

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: PWN.

• Strelau, J. (2009). Miejsce lęku w zbliżonych konstruktów w badaniach nad temperamentem. W: M. Fajkowska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje (s. 211–230). Warszawa: SCHOLAR.

• Szymura, B. i Kolańczyk, A. (2006). Wpływ lęku na przeszukiwanie pola uwagi. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (25-44). Gdańsk: GWP.

• Szymura, B. (2007). Temperament uwagi. Kraków: Wyd. Prac Naukowych UNIVERSITAS.

• Wilson, G. D., Gray, J. A., & Barrett, P. T. (1990). A factor analysis of the Gray-Wilson personality questionnaire. Personality and Individual Differences, 11(10), 1037-1044.

• Zawadzki, B. (2002). Temperament – geny i środowisko. Gdańsk: GWP.

Uwagi:

Kod zespołu: 2426yiq

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2021-03-01 - 2021-09-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Rogowska, Anna Wojtkowska
Prowadzący grup: Aleksandra Rogowska, Anna Wojtkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

- w zakresie wiedzy zapoznanie studenta z wybranymi teoriami temperamentu, cech osobowości oraz zdolności oraz wybra-nymi metodami ich pomiaru

- w zakresie umiejętności: posiada umiejętność przeprowadzenia diagnozy różnic indywidualnych (określonych cech tempe-ramentu/osobowości/zdolności) wybranym narzędziem badawczym; potrafi wybrać narzędzie, przeprowadzić badanie, obli-czyć wyniki i zinterpretować ich znaczenie w świetle wiedzy teoretycznej oraz danych z wywiadu z osobą badaną

- w zakresie kompetencji : wykazuje gotowość w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań badawczych w zakre-sie diagnozy różnic indywidualnych; angażuje się we współpracę i potrafi wykazać zaangażowanie w realizowanie takich ba-dań psychologicznych; wykazuje świadomość w zakresie zasad etyki zawodowej w procesie diagnostycznym

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

A. Problematyka wykładu:

1. Wprowadzenie w problematykę Psychologii różnic indywidualnych: podstawowe definicje i kategorie stosowane w psychologii różnic indywidualnych, przedmiot badań, główne czynniki determinujące różnice indywidualne: dziedziczność i środowisko.

2. Zdolności i inteligencja – pojęcie inteligencji; różne podejścia do inteligencji: strukturalne, biologiczne i poznawcze; pomiar inteligencji oraz jej rola adaptacyjna w życiu codziennym, badania nad związkiem inteligencji z różnymi czynnikami (wykształcenie, ubóstwo, patologie, efektywność pracy).

3. Temperament - pojęcie temperamentu, rodzaje teorii temperamentu, kontekst historyczny: typologie starożytnych, typologie temperamentu: konstytucjonalne- Kretschmera, Sheldona, typologia układu nerwowego wg Pawłowa i Neopawłowiści; wybrane teorie temperamentu (Cloninger, Rothbart i Derryberry, Buss i Plomin, Gray, Zuckerman, Thomas i Chess, Strelau, Eliasz), środowiskowe i biologiczne uwarunkowania, stałość - zmienność, metody pomiaru temperamentu.

4. Wybrane koncepcje cechowe osobowości (teoria czynnikowa Cattella; Pięcioczynnikowy Model Osobowości; Biologiczna Teoria PEN Eysencka; temperament a osobowość, pomiar PEN, znaczenie różnic indywidualnych PEN w funkcjonowaniu poznawczym (pamięć robocza, mechanizmy uwagi).

5. Style poznawcze: pojęcie stylu poznawczego, przykłady i omówienie wybranych stylów: zależność vs niezależność od pola, poczucie kontroli, impulsywność –refleksyjność, intuicyjność – racjonalność myślenia, typy umysłu wg Nosala.

B. Problematyka konwersatorium:

1. Wprowadzenie do tematyki różnic indywidualnych. Podstawowe kategorie służące do opisu różnic indywidualnych (pojęcie typu, cechy, wymiaru, stylu). Problem „geny czy środowisko”.

2. Temperament. Regulacyjna Teoria Temperamentu (RTT). Funkcjonalne znaczenie cech temperamentu. Pomiar temperamentu, Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz FCZ-KT i FCZ-KT(R), Kwestionariusz Temperamentu EAS. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

3. Osobowość. Teoria PEN. Model Wielkiej Piątki. Metody pomiaru – Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Kwestionariusz Osobowości EPQ-R i EPQ-R(S). Lista Przymiotnikowa ACL. Omówienie narzędzi, procedur przeprowadzania badań, obliczania i interpretowania wyników, praktyczne ćwiczenia związane z możliwościami zastosowania narzędzi.

4. Wywiad. Studium przypadku. Interpretowanie wyników poszczególnych testów badanych. Analiza wyników pod kątem predyspozycji zawodowych badanych. Analiza wyników pod kątem funkcjonowania społecznego osób badanych.

5. Lęk. Pojęcie lęku. Lęk jako stan i lęk jako cecha. Znaczenie lęku dla efektywności przetwarzania informacji. Pomiar lęku, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI.

6. Style poznawcze. Definicja, charakterystyka stylów poznawczych poprzez studium przypadku. Diagnoza stylów poznawczych, sposoby pomiaru. Test Porównywania Znanych Kształtów (MFF) Kagana.

7. Inteligencja. Rola adaptacyjna inteligencji w życiu codziennym. Metody pomiaru inteligencji. Krótkie omówienie wybranych narzędzi – WAIS-R (PL), Testy Matryc Ravena (Wersja Standard, Wersja Równoległa, Wersja dla Zaawansowanych, Wersja Kolorowa).

8. Społeczne konsekwencje różnic indywidualnych. Podsumowanie zajęć z uwzględnieniem aspektu praktycznego. Zajęcia zaliczeniowe.

Literatura:

WYKAZ LITERATURY

A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć (zdania egzaminu):

A.1. wykorzystywana podczas zajęć A.2. studiowana samodzielnie przez studenta

• Brzozowski, P., Drwal, R.D. (1995 lub 2008). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adpactacja EPQ-R. Warszawa: PTP PTP – podręcznik

• Cyniak – Cieciura M. , Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). FCZ -KT(R )Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu w wersji zrewidowanej. Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Gough H, Heilbrun A. (2012) ACL Lista Przymiotnikowa ACL (podręcznik).

• Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowanie. Warszawa: SCHOLAR, SWPS

• Strelau, J. (2006). Psychologia różnic indywidualnych(wyd 2). Warszawa: WN SCHOLAR

• Strelau, J. (2001). Psychologia temperamentu. Warszawa: PWN

• Matczak, A. (1992). Test Porównań Znanych Kształtów (MFF) J. Kagana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

• Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza - Struktura – Funkcje. Gdańsk: GWP.

• Strelau, J., Doliński D. (2008). Psychologia różnic indywidualnych. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (rozd.9, s. 765 -846). Gdańsk: GWP

• Rathus S.A. (2004) Psychologia współczesna. Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Osobowość jako zespół cech. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 525-561). Gdańsk: GWP

• Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s. 684-721). Gdańsk: GWP

• Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.721-761). Gdańsk: GWP

• Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W:J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 2 (s.761-782). Gdańsk: GWP

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: WN PWN

• Wrześniewski, K., Sosnowski, T. (2005). Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL). Polska adaptacja STAI. Podręcznik. Warszawa: Wydawnictwo PTP.

• Zawadzki, B., Strelau, J. (1997). Formalna charakterystyka zachowania - kwestionariusz temperamentu (FCZ-KT). Warszawa: Wydawnictwo PTP. (podręcznik).

• Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., & Śliwińska, M. (1998). Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Podręcznik do polskiej adaptacji. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Literatura uzupełniająca

• Ciarkowska W., Oniszczenko W. (2008). Szkice z psychologii różnic indywidualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

• Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: L. Wołoszynowa (red.). Materiały do nauczania psychologii (s. III, T.3, s. 307-345).Warszawa: PWN (dostępne u Prowadzącej lub w czytelni).

• Eysenck, M.W. (2006). Teorie lęku i wykonywanie zadań poznawczych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (87-100). Gdańsk: GWP.

• Eysenck, M., W. i Fajkowska, M., (2009). Teoria efektywności przetwarzania informacji i jej rozwój. W: M. Fajkowska, Szymura, B. (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje. (s. 138 –157). Warszawa: SCHOLAR.

• Fajkowska, M., Krejtz, I. (2007). Temperament, lęk i uwagowe przetwarzanie informacji emocjonalnych. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (45-62). Gdańsk: GWP.

• Garnder, H., Kornhaber M. i Wake, W. (2001). Inteligencja. Wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

• Jonassen, H., D., i Grabowski, L., B. (1993). Handbook of Individual Differences, Learning, and Instruction. Hillsdale, New Jersey, Hove and London: Lawrence Erlbaum Associates. (Wybrane zagadnienia, literatura dostępna u Prowadzącej i wykorzystana w ramach prezentacji do zajęć).

• Korzeń, R. (2006). Nowa charakterystyka psychometryczna Inwentarza Oceny Płci Psychologicznej (IPP). Studia Psychologica, 6, 37-50.

• Kuśnierz, C., Rogowska, A., Pavlova, I. (2020). Examining Gender Differences, Personality Traits, Academic Performance, and Motivation in Ukrainian and Polish Students of Physical Education: A Cross-Cultural Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 17(16), 5729. doi: 10.3390/ijerph17165729

• Lipińska-Grobelny, A., & Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psychologiczny, 54, 179-192.

• Marszał-Wiśniewska, M., Klonowicz T., Fajkowska-Stanik, M. (red.) (2003). Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia. Gdańsk: GWP.

• Marszał-Wiśniewska, M., Strelau, J. (2011). Uwikłany temper mant. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

• Matczak A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: PAN.

• Matczak, A. (2001). Style poznawcze. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. (T -2, s. 761-782). Gdańsk: GWP.

• Nosal, S., C. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN (rozdział o stylach).

• Nosal, S., C. (1985). Category width: cognitive preferences and data processing: a theoretical analysis. Polish Psychological Bulletin, 16(4), 235 – 244.

• Nęcka, E. (2000). Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji. Kraków: Universitas.

• Nęcka, E. (2009). Inteligencja jest procesem. W: J. Kozielecki (red.) Nowe idee w psychologii (s. 21-39). Gdańsk: GWP.

• Rogowska, A. (2015). Synaesthesia and individual differences. Cambridge: CUP.

• Rogowska, A. M., Dolega, D. (2020). Investigating the relationship between spiritual transcendence, personal religiosity, and mental health in Roman Catholic clergy and nuns. Psychology of Religion and Spirituality. doi: 10.1037/rel0000389

• Rogowska, A., Tofel, M., Zmaczyńska-Witek, B., & Kardasz, Z. (2020). The Relationship of Number of Sexual Partners with Personality Traits, Age, Gender and Sexual Identification. Psychology & Sexuality. doi: 10.1080/19419899.2020.1752786.

• Rogowska, A. (2020). Personality differences between academic team sport players and physical education undergraduate students. Physical Education of Students, 24(1), 55-62. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0107

• Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: PWN.

• Strelau, J. (2009). Miejsce lęku w zbliżonych konstruktów w badaniach nad temperamentem. W: M. Fajkowska, B. Szymura (red.), Lęk geneza mechanizmy funkcje (s. 211–230). Warszawa: SCHOLAR.

• Szymura, B. i Kolańczyk, A. (2006). Wpływ lęku na przeszukiwanie pola uwagi. W: M. Fajkowska, M. Marszał – Wiśniewska, G. Sędek (red.), Podpatrywanie myśli i uczuć (25-44). Gdańsk: GWP.

• Szymura, B. (2007). Temperament uwagi. Kraków: Wyd. Prac Naukowych UNIVERSITAS.

• Wilson, G. D., Gray, J. A., & Barrett, P. T. (1990). A factor analysis of the Gray-Wilson personality questionnaire. Personality and Individual Differences, 11(10), 1037-1044.

• Zawadzki, B. (2002). Temperament – geny i środowisko. Gdańsk: GWP.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/2022" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Rogowska
Prowadzący grup: Aleksandra Kwaśnicka, Aleksandra Rogowska, Marta Szeląg
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Opolski.