Filozofia [12.SL.01.F] Semestr zimowy 2025/2026
Ćwiczenia, grupa nr 3

Platon, „Państwo” (księgi VIII–IX)

Platon, „Polityk”

Platon, „Prawa” (fragmenty dotyczące historii kulturowej Grecji)

św. Augustyn, „Państwo Boże” (fragmenty)

Jan Szkot Eriugena, „O podziale natury” (fragmenty)

Włodzimierz Sołowjow, „Krótka opowieść o Antychryście”

Niccolò Machiavelli, „Książę” (fragmenty o virtù) + wybór listów

Thomas Hobbes, „Lewiatan” (rozdz. XLVI: „O ciemności, której źródłem jest czcza filozofia i legendarna tradycja”)

Jan Jakub Rousseau, „Czy odrodzenie nauk i sztuk przyczyniło się do naprawy obyczajów?”

Maksymilian Robespierre, „Mowa o polityce wewnętrznej”

Immanuel Kant, „O wiecznym pokoju”

Johann Gottlieb Fichte, „Mowy do narodu niemieckiego” (fragmenty)

G. W. F. Hegel, „Fenomenologia ducha” (fragment o dialektyce pana i niewolnika)

G. W. F. Hegel, „Encyklopedia nauk filozoficznych” (fragmenty o dialektyce dziejów)

Karol Marks, „Kapitał” (rozdział o fetyszyzmie towarowym)

Karol Marks, „Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej”

Karol Marks, Fryderyk Engels, „Manifest Partii Komunistycznej”

Friedrich Nietzsche, „Z genealogii moralności” (fragmenty)

Zygmunt Freud, „Totem i tabu”

C. G. Jung, eseje przed- i powojenne o Wotanie

Tematyka: Metafizyka historii w myśli platońskiej (Państwo, Polityk, Prawa) i jej znaczenie dla rozumienia porządku politycznego.

Chrześcijańska historiozofia: dzieje jako dramat dwóch państw (Państwo Boże św. Augustyna) oraz kosmiczna historia natury u Jana Szkota Eriugeny.

Eschatologiczne wizje końca historii i figura Antychrysta u Włodzimierza Sołowjowa.

Narodziny postchrześcijańskiej, „oświeconej” wizji dziejów: wirtù i fortuna u Machiavellego, krytyka „ciemności” fałszywej filozofii u Hobbesa, spór Rousseau z apologetyką postępu, rewolucyjna polityka cnoty u Robespierre’a.

Niemiecki idealizm jako próba syntezy: Kantowska idea wiecznego pokoju, wychowawcza rola narodu u Fichtego oraz heglowska dialektyka pana i niewolnika i rozumności dziejów.

Marksowska krytyka Hegla i nowoczesnego społeczeństwa: fetyszyzm towarowy, krytyka ekonomii politycznej i Manifest Partii Komunistycznej jako projekt przekształcenia historii.

Genealogia, psychoanaliza i psychohistoria: Nietzscheańskie „Z genealogii moralności”, Freudowskie „Totem i tabu” oraz jungowskie eseje o Wotanie jako próby odczytania historii poprzez nieświadomość zbiorową i fantazmaty polityczne.

Bieżąca ocena: Aktywność studentów na zajęciach (udział w dyskusji), przygotowanie wypowiedzi 40% i prezentacja przed grupą 10%, Ocena podsumowująca: zaliczenie przygotowanie referatu ustnego 50%.

5,0 – wiedza i analiza na poziomie bardzo wysokim, samodzielność w interpretacji;

4,5 – bardzo dobra znajomość materiału, niewielkie braki;

4,0 – dobra znajomość tematu;

3,5 – podstawowa wiedza, poprawne rozumienie;

3,0 – minimalny poziom zaliczenia;

2,0 – brak podstawowej wiedzy lub niezaliczenie zadań.

POL I lic sem. 1, SM I lic sem. 1, DziKS I lic sem. 1, PR I lic. sem. 1