Współczesne systemy polityczne

studia pierwszego stopnia

Stosunki Międzynarodowe

III

ogólnoakademicki

obowiązkowe

Realizowany w sali

nie

W. Sokół, M. Żmigrodzki (red.), Systemy Polityczne Państw Europy Środkowej i Wschodniej, Lublin 2005

Z. Machelski, Opozycja polityczna w Europie. Ujęcie porównawcze, Difin, Warszawa 2016.

Z. Machelski, Struktury terytorialne państwa, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2015.

W. Wojtasik, Manipulacje wyborcze, Katowice 2022

R. Eatwell, M.Goodwin, Narodowy Populizm. Zamach na liberalną demokrację,

Wyd. Sonia Draga 2020.

Serie: Konstytucje : Wydawnictwo Sejmowe

Udział w zajęciach dydaktycznych w sali- 60 godzin

self-study i lektura literatury podstawowej i uzupełniającej - 20 godzin

przygotowanie do kolokwium zaliczeniowego- 20 godzin

przygotowanie do egzaminu 20 godzin

Celem przedmiotu jest:

1. Przekazanie wiedzy na temat podstawowych pojęć, zasad i funkcji systemów politycznych.

2. Zrozumienie konstytucji jako najwyższego aktu prawnego oraz poznanie zasad konstytucyjnych współczesnych państw.

3. Analiza struktur i mechanizmów działania władz ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.

4. Poznanie roli partii politycznych, grup interesu oraz relacji między państwem a kościołem.

5. Porównanie różnych modeli organizacji państwa i systemów rządów.

6. Zrozumienie procesów demokratyzacji i różnic między systemami demokratycznymi a niedemokratycznymi.

7. Ocena wpływu systemów wyborczych na funkcjonowanie systemu politycznego.

1. Pojęcie systemu politycznego – definicje, funkcje,

2. Konstytucja jako najwyższy akt prawny

3. Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza

4. Partie polityczne i grupy interesu –

5. Relacje państwo–kościół – modele relacji, rozwiązania konstytucyjne i praktyka polityczna.

6. Formy organizacji państwa – systemy monarchiczne i republikańskie; unitarne, autonomiczne, federacyjne; samorząd terytorialny.

7. Modele systemów rządów – parlamentarno-gabinetowy, parlamentarnokomitetowy, kanclerski, prezydencki, semiprezydencki.

8. Przykłady systemów politycznych – Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy, Szwajcaria.

9. Systemy demokratyczne i niedemokratyczne – podstawowe cechy, klasyfikacje, przykłady.

10. Modele przejścia do demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej – transformacje ustrojowe po 1989 roku.

11. Systemy wyborcze – rodzaje (proporcjonalne, większościowe, mieszane), skutki polityczne, reprezentacja i stabilność rządów.

Celem przedmiotu jest przedstawienie podstawowych pojęć, funkcji i elementów systemu politycznego państwa. Omawiana jest konstytucja jako najwyższy akt prawny, jej rodzaje, zasady konstytucyjne oraz znaczenie w kształtowaniu ustroju państwowego. Analizie poddane zostają struktury i funkcje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a także rola partii politycznych, grup interesu oraz relacje między państwem a kościołem.

Zajęcia obejmują charakterystykę różnych form organizacji państwa: systemów monarchicznych i republikańskich, unitarnego, autonomicznego, samorządowego oraz federacyjnego. Przedstawione zostaną modele systemów rządów: parlamentarno-gabinetowy, parlamentarnokomitetowy, kanclerski, prezydencki i semiprezydencki — z przykładami państw takich jak Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy i Szwajcaria.

W ramach kursu analizowane będą również systemy demokratyczne i niedemokratyczne oraz podstawowe cechy odróżniające te typy ustrojów. Omówione zostaną także procesy przejścia do demokracji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz porównanie systemów wyborczych – proporcjonalnych i większościowych.

Opisana problematyka omawiana jest zarówno na wykładach jak i na ćwiczeniach. Na wykładzie omawiany jest główny zarys problemu, na ćwiczeniach zagadnienia te są pogłębiane, omawiane bardziej szczegółowo z uwzględnieniem metod aktywizujących studentów.

Bankowicz, B. Kosowska-Gąstoł (red.), Systemy Polityczne. Podręcznik akademicki, T.1 i 2, Kraków 2020 Serie: Konstytucje : Wydawnictwo Sejmowe

J. Knopek, Europejskie systemy polityczne, Difin, Warszawa 2016

A. Antoszewski, R. Herbut, Systemy polityczne współczesnej Europy, PWN, Warszawa 2006.

Po ukończeniu przedmiotu student:

• Wiedza K_W01, K_W02, K_W04:

o zna i rozumie pojęcie systemu politycznego i jego elementów,

o rozumie znaczenie konstytucji i zasad konstytucyjnych,

o zna podstawowe modele organizacji państwa i systemów rządów,

o rozumie różnice między systemami demokratycznymi a niedemokratycznymi K_U02, K_U03, K_U08,

o zna rodzaje i skutki funkcjonowania systemów wyborczych.

• Umiejętności K_K02, K_K04:

o potrafi analizować i porównywać różne systemy polityczne,

o interpretuje zasady konstytucyjne w kontekście praktyki politycznej,

o potrafi wskazać konsekwencje przyjętych modeli ustrojowych.

• Kompetencje społeczne:

o rozumie znaczenie zasad demokratycznych i konstytucyjnych dla funkcjonowania państwa,

o potrafi krytycznie analizować zjawiska polityczne w ujęciu porównawczym.

Metody dydaktyczne:

• wykład z prezentacją multimedialną,

• analiza tekstów źródłowych (konstytucje, ustawy, dokumenty partyjne),

• studia przypadków (case study),

• dyskusja seminaryjna,

• praca w grupach nad analizą wybranego systemu politycznego,

• konsultacje indywidualne.

Kryteria oceniania:

Zaliczenie z oceną:

Oceny (dyskusja na zajęciach, pisemne kolokwium)

3,0 – uzyskanie 60% poprawnych odpowiedzi na kolokwium; aktywność na zajęciach.

3,5 – uzyskanie min. 65% poprawnych odpowiedzi na kolokwium; aktywność

na zajęciach.

4,0 – uzyskanie min. 75% poprawnych odpowiedzi na kolokwium; aktywność

na zajęciach.

4,5 – uzyskanie min. 80% poprawnych odpowiedzi na kolokwium; aktywność

na zajęciach.

5,0 – uzyskanie min. 90% poprawnych odpowiedzi na kolokwium; aktywność

na zajęciach.

Egzamin pisemny:

0-12 punktów - niedostateczny

13-15 punktów – dostateczny

16 punktów- plus dostateczny

17-19 punktów – dobry

20 punktów- plus dobry

21-23 punkty- bardzo dobry

Za uzyskanie oceny bardzo dobrej z ćwiczeń oraz za obecność na wykładach możliwe jest uzyskanie dodatkowych punktów, doliczanych do oceny egzaminacyjnej. Punkty te są doliczane jedynie wtedy, kiedy podstawowa punktacja z egzaminu uprawnia studenta do uzyskania oceny dostatecznej.

-