Uniwersytet Opolski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Gramatyka opisowa współczesnego języka polskiego 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1.S3.FP1.27
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Gramatyka opisowa współczesnego języka polskiego 1
Jednostka: Wydział Filologiczny
Grupy: Studia stacjonarne
Studia stacjonarne
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Poziom studiów:

studia pierwszego stopnia
Kierunek studiów:

filologia polska
Semestr, w którym realizowany jest przedmiot:

1
Profil kształcenia:

studia stacjonarne
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe
Tryb prowadzenia:

Realizowany w sali
Wymagania:

Brak
Nakład pracy studenta:

Punkty ECTS: 2

Godziny kontaktowe:

1 ECTS: 15 h wykładu w sali dydaktycznej + 10 h omówienie wykonania zadań analitycznych

Praca własna:

1 ECTS: 10 h wykonanie zadań analitycznych + 15 h przygotowanie do zaliczenia
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest pogłębienie i poszerzenie wiedzy z zakresu fonetyki artykulacyjnej współczesnego języka polskiego, wprowadzenie podstawowej wiedzy z zakresu fonologii oraz zasad analizy fonetycznej mowy dźwiękowej.
Pełny opis:

1. Przedmiot badań fonetyki. Różnice miedzy mową a pismem.

2. Proces artykulacji. Narządy mowy i ich funkcje artykulacyjne.

3. Charakterystyka artykulacyjna głosek języka polskiego.

4. Asymilacje i redukcje fonetyczne. Typy upodobnień. Warianty pozycyjne głosek.

5. Synchroniczna i asynchroniczna wymowa spółgłosek palatalnych i spalatalizowanych.

6. Asynchroniczna wymowa <ę> i <ą>. Depalatalizacja samogłosek nosowych.

7. Fonem. Fonologiczne cechy dystynktywne. Inwentarz fonemów języka polskiego.

8. Allofony fonemów polskich i ich dystrybucja.
Literatura:

Ostaszewska D., Tambor J., Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa 2004.

Wiśniewski M., Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń 2007.
Efekty uczenia się:

Wiedza: student zna i rozumie

1. terminologię z zakresu fonetyki i fonologii (k_W03; P6S_WG);

2. proces powstawania i różnicowania się dźwięków mowy oraz cechy artykulacyjne głosek współczesnego języka polskiego (K_W01; P6S_WG);

3. procesy fonetyczne zachodzące w ciągach fonicznych mowy dźwiękowej (K_W01; P6S_WG);

4. relacje między głoską, fonemem i alofonami współczesnego języka polskiego oraz konteksty dystrybucji alofonów fonemów języka polskiego (K_W01; P6S_WG).

Umiejętności: student potrafi

5. stosować odpowiedni aparat pojęciowy i terminologię do opisu procesów fonetycznych (k_U04; P6S_UK);

6. wykorzystać posiadaną wiedzę z zakresu fonetyki i fonologii do analizy wypowiedzi mówionej (K_U01; P6S_UW).
Metody i kryteria oceniania:

wykonanie zadań analitycznych (analiza fonetyczna i fonologiczna) - warunek wstępny przystąpienia do zaliczenia, bez oceny (efekt 6)

kolokwium pisemne zaliczeniowe - 100% (próg zaliczenia 51%) (efekt 1, 2, 3, 4, 5, 6)
Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/2024" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-29
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Nocoń, Tomasz Wielg
Prowadzący grup: Jolanta Nocoń
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Wykład poświęcony zagadnieniom z zakresu fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego.

Pełny opis:

1. Fonetyka i fonologia jako nauki. Alfabet fonetyczny słowiański.

2. Głoska i jej właściwości artykulacyjne.

3. Opis artykulacji głosek polskich.

4. Upodobnienia głosek w potoku mowy, m. in. pod względem dźwięczności, miejsca artykulacji oraz stopnia otwarcia; uproszczenia grup spółgłoskowych.

5. Wymowa synchroniczna i asynchroniczna.

6. Pojęcie fonemu, fonem a głoska, zestaw cech dystynktywnych, matryca fonemów, budowanie modeli fonemów drogą opozycji.

7. Fonem a alofony.
Literatura:

Klebanowska B., Interpretacja fonologiczna zjawisk fonetycznych w języku polskim z ćwiczeniami, Warszawa 2007.

Ostaszewska D., Tambor J., Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa 2000.

Wiśniewski M., Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń 2000.
Uwagi:

Wykład konwersatoryjny.

Zaliczenie wykładu na podstawie kolokwium pisemnego (51% norma zaliczenia)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/2025" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-02-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Nocoń, Tomasz Wielg
Prowadzący grup: Jolanta Nocoń
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/2026" (w trakcie)

Okres: 2025-10-01 - 2026-02-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Wielg
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Opolski.
pl. Kopernika 11a, 45-040 Opole https://uni.opole.pl kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.2.0.0-www6-8 (2025-10-29)