Udział wyznaniowych jednostek organizacyjnych w obrocie prawnym

monograficzne

Lektura monograficzna
Realizowany w sali
Realizowany zdalnie

1. Zaznajomienie studenta z przepisami regulującymi osobowość prawną Kościoła katolickiego w Polsce jako całości oraz osobowość cywilnoprawną kościelnych jednostek organizacyjnych; osobowość prawną innych kościołów i związków wyznaniowych.

2. Przekazanie studentowi wiedzy na temat sytuacji prawnej kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce oraz zasad ich relacji instytucjonalnych z państwem, a także obowiązywania prawa wewnętrznego związków wyznaniowych (prawa kanonicznego) w państwowym porządku prawnym.

3. Uwrażliwienie studenta na potrzebę stworzenia elektronicznego, powszechnie dostępnego rejestru wyznaniowych osób prawnych.

Prawo polskie a prawo wewnętrzne związku wyznaniowego

Osobowość prawna w prawie kanonicznym a osobowość prawna w prawie cywilnym

Rejestrowanie związków wyznaniowych – legitymacja i warunki formalne wniosku

Procedura rejestracyjna związku wyznaniowego:

a) podmioty odpowiedzialne

b) wymogi rejestracyjne

c) statut związku wyznaniowego

d) warunki wydania pozytywnej decyzji

e) warunki wydania decyzji negatywnej

Struktura i prowadzenie rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych

Wykreślenie z rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych

Kazusy związane z rejestracją związku wyznaniowego

Osobowość prawna Kościoła Katolickiego w Polsce (jako całości)

Tryby nabywania/uznawania osobowości prawnej instytucji kościelnych

Uznanie/nabycie osobowości prawnej instytucji kościelnych w trybie historycznym

Uznanie/nabycie osobowości prawnej instytucji kościelnych w trybie powiadomienia właściwego organu administracji państwowej

Nabycie osobowości prawnej instytucji kościelnych w trybie rozporządzenia ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych

Nabycie osobowości prawnej instytucji kościelnych w trybie rejestracji sądowej

Stowarzyszenia wyznaniowe

Organizacje kościelne

Organizacje działające poza strukturami i nadzorem związków wyznaniowych

Fundacje kościelne

Reprezentacja kościelnych osób prawnych

Kościelne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej

Zbywanie majątku kościelnego (alienacja)

Wykorzystywana podczas zajęć:

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości prawnej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego z dnia 15 czerwca 2000 r., Akta Konferencji Episkopatu Polski” 2000, t. 5, s. 41-43.

Instrukcja dotyczącą sposobu powiadamiania organów państwowych o uzyskaniu osobowości prawnej z dnia 31 sierpnia 2014 r., „Akta Konferencji Episkopatu Polski” 2014, t. 2, s. 86-87.

Instrukcja z dnia 13 marca 2000 r. dotyczącej sposobów powiadamiania organów państwowych o uzyskaniu osobowości prawnej przez terytorialne i personalne instytucje kościelne, „Akta Kon-ferencji Episkopatu Polski” 2000, t. 4, s. 35-40.

Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych, https://www.gov.pl/web/mswia/rejestr-kosciolow-i-innych-zwiazkow-wyznaniowych

A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, wyd. 3, Warszawa 2011,

Plisiecki M., Wyznaniowa osoba prawna w prawie polskim, Warszawa 2013.

Majchrzak B., Charakter prawny wpisu do rejestru związków wyznaniowych, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2014, t. 6, s. 45-55.

Malesa W., Wawrzaszek A., Rejestr wyznaniowych osób prawnych – wybrane zagadnienia na przykładzie jednostek Kościoła katolickiego, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2014, t. 17, s. 275-309.

Mezglewski A., Utworzenie oraz rejestracja związku wyznaniowego jako przejawy wolności reli-gijnej, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2015, t. 18, s. 123-133.

Ożóg M., Rejestrowanie kościołów i innych związków wyznaniowych w trybie administracyjnym, „Forum Prawnicze” 2015, s. 23-40.

Piszcz-Czapla M., Rejestr kościołów i związków wyznaniowych, [w:] Prawo państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych. Pamiętnik VII Zjazdu Katedr i Wykładowców Prawa Wy-znaniowego. Gniezno 11 – 12 IX 2010, red. K. Krasowski, M. Materniak-Pawłowska, M. Stanule-wicz, Poznań 2010, s. 151-166.

Plisiecki M., Standardy świeckości przy rejestrowaniu związków wyznaniowych, [w:] Standardy bezstronności światopoglądowej władz publicznych, red. A. Mezglewski, A. Tunia, Lublin 2013, s. 121-131.

Rączka P., Zemła M., Procedura rejestracji Kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce na przykładzie wspólnoty Kościoła Latającego Potwora Spaghetti – studium administracyjno-prawne, „Studia Prawnicze” 2019, nr 3, s. 7-35.

Sobański R., Osoba prawna in utroque foro, [w:] Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Pro-fesora Maksymiliana Pazdana, red. W. Popiołek, L. Ogiegło, M. Szpunar, Zakamycze 2005, s. 1355-1365.

Szczech T., Rejestracja kościołów i związków wyznaniowych – przywilej czy instrument kontroli?, [w:] Prawo państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych. Pamiętnik VII Zjazdu Ka-tedr i Wykładowców Prawa Wyznaniowego. Gniezno 11 – 12 IX 2010, red. K. Krasowski, M. Ma-terniak-Pawłowska, M. Stanulewicz, Poznań 2010, s. 223-229.

Walencik D., Fundacje zakładane przez osoby prawne Kościoła katolickiego w Polsce a fundacje pobożne, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2014, t. 16, s. 65-91.

Walencik D., Kuria diecezjalna jako uczestnik powszechnego obrotu prawnego?, „Prawo Kano-niczne” 2019, nr 1, s. 25-51.

Walencik D., Wyodrębnione jednostki organizacyjne Kościoła katolickiego w przepisach prawa podatkowego. Stan de lege lata i postulaty de lege ferenda, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2021, t. 13 [w druku].

Borecki P., Rejestracja nowych związków wyznaniowych. Uwagi na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach tzw. niezależnych gmin żydowskich, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2018, nr 2, s. 85-95.

Studiowana samodzielnie przez studenta:

Sobański R., Prawo kanoniczne a krajowy porządek prawny, PiP 1999, nr 6, s. 3-17.

Pietrzak M., Prawo kanoniczne w polskim systemie prawnym, PiP 2006, nr 8, s. 16-31.

Pietrzak M., Prawo wewnętrzne (kanoniczne) kościołów i związków wyznaniowych w polskim systemie prawnym, [w:] Prawo państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych. Pamięt-nik VII Zjazdu Katedr i Wykładowców Prawa Wyznaniowego. Gniezno 11 – 12 IX 2010, red. K. Krasowski, M. Materniak-Pawłowska, M. Stanulewicz, Poznań 2010, s. 137-150.

Mezglewski A., Opinia prawna dotycząca problemu obowiązywania prawa wewnętrznego związ-ków wyznaniowych w obrocie prawnym, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2011, t. 3, s. 251-258.

Walencik D., Prawo kanoniczne (wewnętrzne) związków wyznaniowych a prawo polskie, „Przegląd Sądowy” 2013, nr 5, s. 11-25.

Literatura uzupełniająca:

B. Rakoczy, Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2008,

A. Czohara, T. J. Zieliński, Ustawa o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Polsce. Komentarz, Warszawa 2012.

Walencik D., Opinia prawna w sprawie nabycia osobowości prawnej przez dom zakonny Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu z siedzibą w Żarkach, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2011, t. 3, s. 259-268.

Walencik D., Opinia prawna w sprawie osobowości prawnej Katolickiego Urzędu Parafialnego w Żyglinie i następstwa prawnego po nim, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2016, t. 8, s. 221-257.

Borecki P., W sprawie pojęcia wyznaniowej żydowskiej osoby prawnej. Glosa do wyroku SN z dnia 9 lutego 2007 r., III CSK 411/06, „Glosa” 2020, nr 2, s. 116-127.

Wiedza:

K_W05 Student ma rozszerzoną i pogłębioną wiedzę o normach regulujących zagadnienia związane z pozycją prawną obywateli oraz pracowników administracji publicznej ich postaw i uwarunkowań funkcjonalnych.

K_W06 Student zna w sposób pogłębiony wpływ norm na funkcjonowanie społeczeństwa, organów publicznych i instytucji , ich wzajemne relacje i współzależności.

K_W07 Student ma pogłębioną znajomość zagadnień związanych z instytucjami i organami administracji publicznej oraz rozumie współzależności zachodzące między nimi, stosowane procedury, techniki, systemy operacyjne, ma poszerzoną wiedzę na temat projektowania ścieżki własnego rozwoju.

K_W09 Student zna szczegółową budowę i podstawy funkcjonowania aparatu administracyjnego w różnych obszarach.

K_W10 Student zna szczegółowe zasady projektowania i przeprowadzania modyfikacji w zakresie tworzenia aktów administracyjnych.

Umiejętności:

K_U01 Posiada umiejętność prawidłowego ustalania stanu faktycznego, dokonywania pogłębionej wykładni przepisów i subsumcji, jak i złożonego wyszukiwania, analizy, oceny, selekcji, interpretacji informacji, zasad, źródeł wiedzy pozyskanych w trakcie procesu kształcenia.

K_U02 Posiada umiejętność rozbudowanego, samodzielnego zdobywania, wykorzystywania oraz pogłębiania wiedzy z zakresu administracji publicznej oraz powiązanych z nią dziedzin w celu analizowania i interpretowania problemów i zjawisk poruszanych w trakcie toku studiów.

K_U05 Samodzielnie posługuje się orzecznictwem sądowym, literaturą o charakterze dogmatycznym, bazami danych, stadiami praktycznego przypadku.

K_U06 Rozwiązuje złożone problemy (kazusy) wymagające zastosowania poszerzonej wiedzy specjalistycznej i interdyscyplinarnej.

Kompetencje społeczne:

K_K01 Student ma świadomość swojej wiedzy i umiejętności, przekonanie o potrzebie ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego, wyznaczania kierunków własnego rozwoju i kształcenia.

K_K06 Ma zdolność do nadążania za zmianami prawa, aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz kształtowania i pogłębiania kultury społeczno- prawnej podmiotów publicznych i osób trzecich.

Sposób zaliczenia: zaliczenie z oceną.

Test końcowy - znajomość materii wykładu, w tym: różnice w systemach prawych - państwowym i związków wyznaniowych, zasady współistnienia tych systemów, sposoby nabywania osobowości prawnej przez związki wyznaniowe i ich jednostki organizacyjne; rejestr wyznaniowych osób prawnych.

Pozytywna ocena z testu złożonego z różnych zadań dotyczących treści wykładowych (51% punktów uzyskanych przez studenta z testu jest niezbędne do uzyskania przez studenta oceny pozytywnej z przedmiotu).

Student jest oceniany według skali:

5,0 – bardzo dobra: student uzyskał z testu powyżej 85% możliwych punktów do zdobycia;

4,0 – dobra: student uzyskał z testu pomiędzy 66% a 84 % możliwych punktów do zdobycia;

3,0 – zadawalająca: student uzyskał z testu pomiędzy 51% a 65% możliwych punktów do zdobycia;

2,0 – niezadawalająca, student nie spełnia kryteriów oceny dostatecznej.

Metody dydaktyczne: wykład tradycyjny, wykład z prezentacją multimedialną, analiza tekstów, dyskusje, wykorzystanie e-learningu.

Uczęszczanie na zajęcia, aktywność na zajęciach i posiadanie wiedzy objętej tematyką zajęć. Test końcowy jednokrotnego wyboru obejmujący znajomość materii wykładu.