Uniwersytet Opolski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia przyrody

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: KZ-05-00-000060 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Filozofia przyrody
Jednostka: Wydział Teologiczny
Grupy: Kursy zmienne ogólnouczelniane humanistyczne
Przedmioty ogólnouczelniane do wyboru (studia stacjonarne)
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
monograficzne
nieobowiazkowe
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia:

Lektura monograficzna

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest ukazanie problemów filozoficznych i światopoglądowych implikowanych przez współczesne nauki przyrodnicze. Pokazana zostanie transformacja tradycyjnych problemów ontologicznych, jaka dokonała się pod wpływem rozwoju nauk współczesnych. Analizie zostaną poddane wybrane problemy (case studies), w której wykorzystana zostanie wiedza z zakresu metodologii nauk , historii nauki oraz historii filozofii.

Pełny opis:

TREŚĆ WYKŁADÓW:

I. ZAGADNIENIA WSTĘPNE

1. Zalecana literatura

2. Definicje filozofii przyrody

II. FILOZOFIA KOSMOLOGII

1. Kosmologia i filozofia kosmologii

2. Problem początku kosmosu

3. Zagadnienie precyzyjnego dostrojenia (ffine tuning)

III. FILOZOFIA ŻYCIA:

1. Opis fenomenu życia

2. Geneza życia

3. Problemy filozoficzne

3.1. Redukcjonizm i antyredukcjonizm w filozofii życia

3.2. Teoria ewolucji i jej interpretacje

IV. FILOZOFIA CZŁOWIEKA JAKO BYTU PRZYRODNICZEGO:

1. Antropologia przyrodnicza

2. Stanowiska antropologii filozoficznej:

2.1. Naturalizm

2.2.. Teistyczny ewolucjonizm

2.3. Personalizm

Literatura:

Podręczniki filozofii przyrody dostępne w języku polskim:

1. Grzegorz BUGAJAK i in., Tajemnice natury. Zarys filozofii przyrody, Warszawa 2009.

2. Michał HELLER, Logos Wszechświata. Zarys filozofii przyrody, Kraków 2013.

3. Michał HELLER, Tadeusz PABJAN, Elementy filozofii przyrody, Kraków 2014.

4. Zenon E. ROSKAL (red.), Encyklopedia filozofii przyrody, Lublin 2016.

5. Tadeusz WOJCIECHOWSKI, Zarys filozofii przyrody ożywionej, (Podręczniki i Skrypty 2), Opole 1997.

Wykaz aktualnie proponowanej literatury - zob. w danym roku akademickim.

Efekty kształcenia:

WIEDZA:

W1. Słuchacz ma ugruntowaną wiedzę z zakresu logiki ogólnej, a także o specyfice przedmiotowej i metodologicznej teologii, któą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej - TMA_W01; P7S_WG.

W2. Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą teorię i metodologię teologii, dającą możliwość specjalizacji w ramach studiów trzeciego stopnia - TMA_W04; P7S_WG.

W3. Ma gruntowną znajomość zasad interpretacji tekstów, zwłaszcza tekstu teologicznego - TMA_W15; P7S_WG,=.

UMIEJĘTNOŚCI:

U1. Absolwent potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy z wykorzystaniem wiedzy teologicznej - TMA_01; P7S_UW.

U2. Posiada podstawowe umiejętności badawcze w zakresie dyscyplin pomocniczych teologii - TMA_U03; P7S_UW.

U3. Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych poglądów teologicznych i światopoglądowych, wytworów kultury w celu określania ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym - TMA_U08; P7S_UW.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

K1. Absolwent potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania i potrafi przewidywać wielokierunkowe skutki swojej działalności - TMA_K04; P7S_KK, P7S_KK.

K2. Ma świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów - TMA_K05; P7S_KO.

K3. Identyfikuje i rozstrzyga dylematy - zwłaszcza doktrynalne i etyczno-moralne - związane z życiem indywidualnym i społecznym - TMA_K06, P7S_KK, P7S_KO.

Metody i kryteria oceniania:

Metody: wykład w sali dydaktycznej, prezentacje medialne, lektura fragmentów tekstów.

Kryteria oceniania: zaliczenie pisemne obejmujące wykładany materiał oraz zadane lektury.

* ocena niedostateczna

WIEDZA:

W1. Słuchacz nie ma ugruntowanej wiedzy z zakresu logiki ogólnej, jak również o specyfice przedmiotowej i metodologicznej teologii, którą powinien być w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej.

W2. Nie ma uporządkowanej ani pogłębionej wiedzy, obejmującej teorię i metodologię teologii, dającej możliwość specjalizacji w ramach studiów trzeciego stopnia.

W3. Nie ma gruntownej znajomość zasad interpretacji tekstów, zwłaszcza tekstu teologicznego.

UMIEJĘTNOŚCI:

U1. Absolwent nie potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacji z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy z wykorzystaniem wiedzy teologicznej.

U2. Nie posiada podstawowych umiejętności badawczych w zakresie dyscyplin pomocniczych teologii.

U3. Nie potrafi przeprowadzić krytycznej analizy i interpretacji różnych poglądów teologicznych i światopoglądowych, wytworów kultury w celu określania ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

K1. Absolwent nie potrafi odpowiednio określić priorytetów służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania i nie potrafi przewidywać wielokierunkowe skutki swojej działalności.

K2. Nie ma świadomości złożoności rzeczywistości i nie w pełni rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów.

K3. Źle identyfikuje i rozstrzyga dylematy, zwłaszcza doktrynalne i etyczne, związane z żuciem indywidualnym i społecznym.

* ocena dostateczna

W1. Słuchacz ma jedynie podstawową wiedzę z zakresu logiki ogólnej, a także o specyfice przedmiotowej i metodologicznej teologii, którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej.

W2. Ma fragmentaryczną wiedzę, obejmującą teorię i metodologię teologii, dającą możliwość specjalizacji w ramach studiów trzeciego stopnia.

W3. Ma elementarną znajomość zasad interpretacji tekstów, zwłaszcza tekstu teologicznego.

UMIEJĘTNOŚCI:

U1. Absolwent potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować, lecz nie potrafi sprawnie integrować informacji z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy z wykorzystaniem wiedzy teologicznej.

U2. Posiada podstawowe umiejętności badawcze w zakresie dyscyplin pomocniczych teologii.

U3. Potrafi przeprowadzić na podstawowym poziomie analizę i interpretację różnych poglądów teologicznych i światopoglądowych, wytworów kultury w celu określania ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

K1. Absolwent potrafi w zasadniczym zarysie określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania i potrafi przewidywać niektóre skutki swojej działalności.

K2. Ma częściowa świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów.

K3. Identyfikuje i w pewnym stopniu rozstrzyga dylematy, zwłaszcza doktrynalne i etyczne, związane z życiem indywidualny i społecznym.

* ocena dobra

WIEDZA:

W1. Słuchacz ma wystarczającą wiedzę z zakresu logiki ogólnej, a także o specyfice przedmiotowej i metodologicznej teologii, któą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej.

W2. Ma uporządkowaną wiedzę, obejmującą teorię i metodologię teologii, dającą możliwość specjalizacji w ramach studiów trzeciego stopnia.

W3. Ma wystarczającą znajomość zasad interpretacji tekstów, zwłaszcza tekstu teologicznego.

UMIEJĘTNOŚCI:

U1. Absolwent potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie podstawowe sądy z wykorzystaniem zasad logiki i wiedzy teologicznej.

U2. Posiada podstawowe umiejętności badawcze w zakresie dyscyplin pomocniczych teologii.

U3. Potrafi przeprowadzić logiczną analizę i interpretację różnych poglądów teologicznych i światopoglądowych, wytworów kultury w celu określania ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

K1. Absolwent potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania i potrafi przewidywać główne skutki swojej działalności.

K2. Ma świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów.

K3. Identyfikuje i rozstrzyga dylematy, zwłaszcza doktrynalne i etyczne, związane z życiem indywidualny i społecznym.

* ocena bardzo dobra

WIEDZA:

W1. Słuchacz ma ugruntowaną wiedzę z zakresu logiki ogólnej, a także o specyfice przedmiotowej i metodologicznej teologii, którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej.

W2. Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą teorię i metodologię teologii, dającą możliwość specjalizacji w ramach studiów trzeciego stopnia.

W3. Ma gruntowną znajomość zasad interpretacji tekstów, zwłaszcza tekstu teologicznego.

UMIEJĘTNOŚCI:

U1. Absolwent potrafi samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy z wykorzystaniem wiedzy teologicznej.

U2. Posiada podstawowe umiejętności badawcze w zakresie dyscyplin pomocniczych teologii.

U3. Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych poglądów teologicznych i światopoglądowych, wytworów kultury w celu określania ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

K1. Absolwent potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania i potrafi przewidywać wielokierunkowe skutki swojej działalności.

K2. Ma świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów.

K3. Identyfikuje i rozstrzyga dylematy. doktrynalne i etyczne, związane z życiem indywidualny i społecznym.

Praktyki zawodowe:

Z przedmiotem nie są związane praktyki zawodowe.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Kazimierz Wolsza
Prowadzący grup: Kazimierz Wolsza
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Filozofia przyrody jest najstarszą nauką filozoficzną. Dziś nazwa "filozofia przyrody" jest nieco umowna i obejmuje różne typy refleksji filozoficznej z pogranicza ontologii i nauk przyrodniczych. Celem przedmiotu jest ukazanie problemów filozoficznych i światopoglądowych implikowanych przez współczesne nauki przyrodnicze. Pokazana zostanie transformacja tradycyjnych problemów ontologicznych, jaka dokonała się pod wpływem rozwoju nauk współczesnych. Analizie zostaną poddane wybrane problemy (case studies), w której wykorzystana zostanie wiedza z zakresu metodologii nauk , historii nauki oraz historii filozofii. Najważniejsze problemy to: początek świata, życia oraz człowieka.

Pełny opis:

1. Zagadnienia wstępne:

1.1. Literatura przedmiotowa i metaprzedmiotowa

1.2. Definicje filozofii przyrody

2. Filozofia kosmologii:

2.1. Kosmologia i filozofia kosmologii

2.2. Problem początku kosmosu

2.3. Zagadnienie precyzyjnego dostrojenia (fine tuning)

3. Filozofia życia:

3.1. Opis fenomenu życia

3.2. Geneza życia

3.3. Redukcjonizm i antyredukcjonizm w filozofii życia

3.4. Teoria ewolucji i jej interpretacje

4. Filozofia człowieka jako bytu przyrodniczego

4.1. Antropologia przyrodnicza

4.2. Stanowiska antropologii filozoficznej (naturalizm, teistyczny ewolucjonizm, personalizm)

Literatura:

Grzegorz BUGAJAK i in., Tajemnice natury. Zarys filozofii przyrody, War-szawa 2009.

Deepak CHOPRA, Leonard MLODINOW, Wojna światopoglądów, tł. B. Sałbut, Gliwice 2013.

Michał HELLER, Filozofia kosmologii, Kraków 2013.

Michał HELLER, Logos Wszechświata. Zarys filozofii przyrody, Kraków 2013.

Michał HELLER, Taduesz PABJAN, Elementy filozofii przyrody, Kraków 2014.

Michał HELLER, Tadeusz PABJAN, Stworzenie i początek Wszechświata. Teologia – filozofia – kosmologia, Kraków 2013.

Tadeusz WOJCIECHOWSKI, Zarys filozofii przyrody ożywionej, (Podręczniki i Skrypty 2), Opole 1997.

Kazimierz WOLSZA, Filozofia przyrody inspirowana nauką i metafizyką, „Edukacja Filozoficzna” 1996, vol. 21, s. 323-326.

Kazimierz WOLSZA, Hermeneutyka i filozofia przyrody. Drogi do hermeneutyki przyrody, w: Hermeneutyczna tradycja filozofii, red. Hubert T. Mikołajczyk, Marek Rembierz, Słupsk 2009, s. 129-154.

Kazimierz WOLSZA, Naukowy i religijny obraz świata, w: TENŻE (red.), Ku syntezie wiary i kultury, Opole 2006, s. 131-156.

Kazimierz WOLSZA, Nowy spór teologii z teorią ewolucji? O niektórych aspektach debaty z lat 2005-2006, „Forum Teologiczne” 9 (2008), s. 87-100.

Kazimierz WOLSZA, Postmodernistyczne następstwa rezygnacji z filozofii przyrody, w: Piotr MORCINIEC (red.), Ad libertatem in veritate, Opole 1996, s. 693-703.

Uwagi:

1. Prowadzący: ks. prof. zw. dr hab. Kazimierz M. Wolsza

2 Zajęcia odbywają się w poniedziałki, godz. 16.30-18.00 na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Opolskiego (Opole, ul. Drzymały 1), w sali nr 16.

3. Przedmiot kończy się uzyskaniem zaliczenia z oceną (forma pisemna).

4. Kontakt z prowadzącym zajęcia:

tel.: 600 447 417; e-mail: kwolsza@uni.opole.pl; kmwolsza@wp.pl

ul. Kościelna 4, 44-100 Gliwice

5. Konsultacje w roku 2018/2019:

Wydział Teologiczny UO, ul. Drzymały 1a, Opole, pokój nr 23

- poniedziałki: godz. 13.00-14.00

- wtorki: godz. 12.00-13.00

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-09
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Kazimierz Wolsza
Prowadzący grup: Kazimierz Wolsza
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Filozofia przyrody jest najstarszą nauką filozoficzną. Dziś nazwa "filozofia przyrody" jest nieco umowna i obejmuje różne typy refleksji filozoficznej z pogranicza ontologii i nauk przyrodniczych. Celem przedmiotu jest ukazanie problemów filozoficznych i światopoglądowych implikowanych przez współczesne nauki przyrodnicze. Pokazana zostanie transformacja tradycyjnych problemów ontologicznych, jaka dokonała się pod wpływem rozwoju nauk współczesnych. Analizie zostaną poddane wybrane problemy (case studies), w której wykorzystana zostanie wiedza z zakresu metodologii nauk , historii nauki oraz historii filozofii. Najważniejsze problemy to: początek świata, życia oraz człowieka.

Pełny opis:

1. Zagadnienia wstępne:

1.1. Literatura przedmiotowa i metaprzedmiotowa

1.2. Definicje filozofii przyrody

2. Filozofia kosmologii:

2.1. Kosmologia i filozofia kosmologii

2.2. Problem początku kosmosu

2.3. Zagadnienie precyzyjnego dostrojenia (fine tuning)

3. Filozofia życia:

3.1. Opis fenomenu życia

3.2. Geneza życia

3.3. Redukcjonizm i antyredukcjonizm w filozofii życia

3.4. Teoria ewolucji i jej interpretacje

4. Filozofia człowieka jako bytu przyrodniczego

4.1. Antropologia przyrodnicza

4.2. Stanowiska antropologii filozoficznej (naturalizm, teistyczny ewolucjonizm, personalizm)

Literatura:

Grzegorz BUGAJAK i in., Tajemnice natury. Zarys filozofii przyrody, War-szawa 2009.

Deepak CHOPRA, Leonard MLODINOW, Wojna światopoglądów, tł. B. Sałbut, Gliwice 2013.

Michał HELLER, Filozofia kosmologii, Kraków 2013.

Michał HELLER, Logos Wszechświata. Zarys filozofii przyrody, Kraków 2013.

Michał HELLER, Taduesz PABJAN, Elementy filozofii przyrody, Kraków 2014.

Michał HELLER, Tadeusz PABJAN, Stworzenie i początek Wszechświata. Teologia – filozofia – kosmologia, Kraków 2013.

Tadeusz WOJCIECHOWSKI, Zarys filozofii przyrody ożywionej, (Podręczniki i Skrypty 2), Opole 1997.

Kazimierz WOLSZA, Filozofia przyrody inspirowana nauką i metafizyką, „Edukacja Filozoficzna” 1996, vol. 21, s. 323-326.

Kazimierz WOLSZA, Hermeneutyka i filozofia przyrody. Drogi do hermeneutyki przyrody, w: Hermeneutyczna tradycja filozofii, red. Hubert T. Mikołajczyk, Marek Rembierz, Słupsk 2009, s. 129-154.

Kazimierz WOLSZA, Naukowy i religijny obraz świata, w: TENŻE (red.), Ku syntezie wiary i kultury, Opole 2006, s. 131-156.

Kazimierz WOLSZA, Nowy spór teologii z teorią ewolucji? O niektórych aspektach debaty z lat 2005-2006, „Forum Teologiczne” 9 (2008), s. 87-100.

Kazimierz WOLSZA, Postmodernistyczne następstwa rezygnacji z filozofii przyrody, w: Piotr MORCINIEC (red.), Ad libertatem in veritate, Opole 1996, s. 693-703.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Opolski.